روزنامه العرب: آیا کاهش نفوذ ایران و هشدارهای آمریکا به بغداد روند تشکیل دولت جدید عراق را تسریع میکند؟
ائتلاف «چارچوب هماهنگی» دوشنبه جلسه میگذارد تا معیارهای نهایی برای انتخاب نخستوزیر جدید را تعیین کند. بغداد – آرامش و سادگی رایزنیها و تماسهایی که این روزها میان نیروهای سیاسی عراقی پیروز در انتخابات پارلمانی اخیر جریان دارد، برخلاف پیشبینیهایی بود که شکلگیری دولت جدید و تقسیم مناصب حاکمیتی میان گروهها را دشوار میدانستند.
آن پیشبینیها هم بیپایه نبود؛ بلکه بر تجربههای دوره پس از سال ۲۰۰۳ استوار بود؛ دورهای که تشکیل دولتهای عراق زمانبر بود و در حاشیهٔ آن درگیریهای سختی رخ میداد و حتی کار به مداخلة دستگاه قضایی میکشید تا تفاسیری «سفارشی» از قانون اساسی ارائه کند و طرف مشخصی را به مهمترین منصب نظام سیاسی فعلی عراق برساند.
اما دیگر نه فرصت زمانی گذشته وجود دارد و نه توان سیاسی همانند قبل؛ اکنون وضعیت داخلی عراق، همراه با شرایط منطقهای و فشارهای بینالمللی، همگی بهطور مشترک دولتها را به سمت تسریع در بازآرایی ساختار قدرت در کشور سوق میدهد تا ثبات سیاسی، اقتصادی و امنیتی حفظ شود.
در سطح داخلی، همة نیروهای سیاسی به حساسیت وضعیت مالی و اقتصادی کشور آگاهاند؛ کشوری که درآمدهایش وابسته به نفت و نوسانات قیمت آن است. افزون بر این، شدت بحرانهایی که عراق را تهدید میکند ــ از جمله بحران آب که بیشک مهمترین آنهاست ــ باعث شده است بدانند حفظ ثبات نظام سیاسی که قدرت آنها را تضمین میکند، منوط به سرعتبخشیدن به تشکیل هرچه سریعتر دولت جدید است.
در سطح منطقهای، ایران پس از ضربههای جدی به محور نفوذش در منطقه و همچنین در نتیجهٔ فشارهای گستردهٔ اقتصادی ناشی از تحریمهای آمریکا و غرب، اکنون توان بسیار کمتری برای ایفای نقش سنتی خود در تعیین رهبر آیندة دولت عراق دارد. از همین رو، به نظر میرسد متحدانش در میان رهبران احزاب و گروههای شیعه ــ که زمام امور کشور را در دست دارند ــ ترجیح دهند در انتخاب نخستوزیر انعطاف و توافق را دنبال کنند تا از تنشهایی که توجه بینالمللی را به نقش آنها و نقش متحدشان ایران جلب کند، جلوگیری شود.
در سطح بینالمللی نیز، آمریکا بهروشنی و رسماً ــ از زبان مارک سافایا، فرستادة جدید دونالد ترامپ به عراق ــ اعلام کرده که روند تشکیل دولت جدید عراق را از نزدیک دنبال میکند و هشدار داده است اگر دولت جدید تحت سیطرة نیروهایی قرار گیرد که واشنگتن آنها را «غیرمشروع» میداند (کنایه به گروههای مسلح نزدیک به ایران)، اقدامات عملی انجام خواهد داد.
نیروهای «چارچوب هماهنگی» کاملاً میدانند که هرچه بیشتر بر انتخاب نخستوزیری کاملاً نزدیک به تهران و مخالف واشنگتن پافشاری کنند، دولت آینده را در معرض فشارهای اقتصادی و امنیتی شدید آمریکا قرار خواهند داد؛ فشارهایی که نه به سود کشور است، نه به نفع خود چارچوب هماهنگی، و نه به نفع متحدش ایران.
در نشانهای از انعطاف چارچوب و پرهیز از ایجاد پیچیدگیهای بیشتر در روند ساماندهی به قدرت پس از انتخابات، برخی طرفهای مؤثر در این ائتلاف تأکید کردهاند که به عرف ثابت در تقسیم مناصب حاکمیتی پایبند خواهند ماند؛ عرفی که براساس آن، ریاستجمهوری سهم کردهاست، نخستوزیری سهم شیعیان و ریاست پارلمان سهم اهلسنّت. این موضع در حالی بیان شد که گمانههایی دربارهٔ احتمال تغییر این عرف مطرح شده بود.
نیروهای سیاسی برجستهٔ اهلسنّت توانستهاند برخلاف روال گذشته که همواره درگیر اختلافات شدید بودند، دست به یک غافلگیری بزنند و در قالب ساختار جدیدی به نام «شورای سیاسی ملی» گرد هم بیایند.
نیروهای تشکیلدهنده چارچوب هماهنگی قرار است روز دوشنبه برای همین منظور، نشست گستردهای برگزار کنند تا درباره انتخاب نخستوزیر آینده و آخرین نتایج گفتوگوها با دیگر نیروهای سیاسی پیرامون تشکیل دولت جدید بحث کنند.
خبرگزاری شفقنیوز به نقل از یک منبع مسئول در چارچوب گزارش داده که این نشست به بررسی نتایج نهایی کار «کمیته انتخاب نخستوزیر» خواهد پرداخت و در آن، معیارهای نهایی و اسامی پیشنهادی برای این منصب مشخص خواهد شد.
براساس گفتههای منابع سیاسی عراق، دو رقیب اصلی این منصب ــ محمد شیاع السودانی، نخستوزیر کنونی، و نوری المالکی، نخستوزیر پیشین ــ شانسشان برای تصدی دوباره این جایگاه کاهش یافته است؛ و اکنون دیدگاه غالب در میان اعضای چارچوب هماهنگی این است که فردی «مصرفنشده» و برخوردار از اجماع گستردهتر داخلی و خارجی برای این سمت انتخاب شود.
🟢 # مرگ_بر_خامنهای
🍏# مجاهدین_خلق ایران # کانونهای شورشی
🌳 # مریم رجوی #ایران
🌻 پیوند این بلاک با توئیتر BaharIran@ 7
