تاریخچه کوتاه رفرمیسم در ایران - رفرمیسم ایرانی از دیروز تا امروز «از خون تا خیانت»
#آموزشی
🔴رفرمیسم ایرانی از دیروز تا امروز
«از خون تا خیانت»
مقدمه:
مردم و میهن ما دهههاست که درگیر انقلاب و رفرم هستند. و در این مسیر بهایی سنگین پرداختهاند.
بحث انقلاب را به یادداشت دیگری وامیگذاریم تا این یادداشت را به شناخت «رفرمیسم» اختصاص دهیم.
تعریف کوتاه رفرمیسم:
رفرمیسم نظریه یا رویکردی است که به اصلاح تدریجی و برنامهریزیشده ساختارها و نهادهای اجتماعی، سیاسی و اقتصادی میپردازد، بدون آن که به انقلاب یا تغییر رادیکال متوسل شود؛ هدف آن دستیابی به پیشرفت تدریجی و توسعه پایدار است. (فرهنگنامه علوم اجتماعی، ۲۰۲۴)
تاریخچه کوتاه رفرمیسم در ایران:
میرزا تقی خان امیرکبیر را بیشتر ایرانیها میشناسند، بزرگترین، صدیقترین و آزادهترین رفرمیست تاریخ معاصر ایران که تلاش کرد جامعه درهمشکسته ایران در نظام منحط سلطنتی قاجار را با اصلاحاتش از درون نظام سلطنتی نوسازی کند، نتیجه چه شد؟
امیرکبیر توسط شاه فاسد و جنایتکار قاجار کشته شد.
امیرکبیر اولین شهید این مسیر نبود، پیش از او قائممقام فراهانی هم در همین راه، به همین سرنوشت دچار شده بود.
اولین واکنش مردم به شکست رفرمیسم در آن دوره، مجازات ناصرالدینشاه توسط میرزا رضا کرمانی بود.
مشروطه پاسخی به رفرمیسم شکست خورده
اما فراتر از اقدام آتشین میرزا رضا و سیدجمال، انقلاب مشروطه پاسخ سرخ و شعلهور مردم ایران به آنهمه شکست در رفرمیسم و تلاشهای خونین و بینتیجه اصلاحات از درون حاکمیت بود.
شاید گفته شود «انقلاب مشروطه هم که شکست خورد!»
خب بله، اما گرچه که انقلاب مشروطه هم نهایتا درهم شکست، ولی آنچنان سنتهای انقلابی نوینی در تاریخ ایران از خود بهیادگار گذاشت که تاریخ ایران را به قبل و بعد از خودش تقسیم کرد و یکی از بزرگترین سرمایههای تاریخی مردم ایران از همان دوره تا امروز شد.
یکی از آن سنتهای انقلابی، این درس تاریخی و فراموشیناپذیر بود که تا وقتی که دیکتاتوری حاکم است و یک شاه یا مثل امروز یک ولیفقیه قدرت مطلقه را در دست دارد، رفرم و اصلاحات، بینتیجه است و هر تلاشی در مسیر اصلاحات بیهوده است.
یعنی در عمل ثابت شد؛ رفرم و اصلاح مال وقتی است که حاکمیت و ساختار حکومتی دستکم تا یک جاهایی و به درجاتی دموکراتیک باشد، جامعه هم چندتایی انجمن مردمنهاد و رسانه نیمه آزاد داشته باشد، اولین پاسخ حاکمیت به رفرم و اصلاح، اقدام برای زندان و اعدام مخالفان نباشد و خلاصه به مردم و نظر مخالف اجازه اندک تحرکی بدهد!
تجربه مصدق
تجربه رفرمیسم در دوره نخستوزیری دکتر مصدق یکبار دیگر تکرار شد.
دکتر مصدق به عنوان یک رفرمیسم صادق و پیگیر، تلاش کرد در چارچوب اصلاحات ملی و دموکراتیک، از درون حاکمیت و از بالا، تغییرات ضروری تاریخی ایجاد کند، اما دیکتاتوری شاه و ارتجاع آخوندی و قدرتهای استعماری در اقدامی متحد، مانع شدند و سرانجام با یک کودتای ارتجاعی استعماری، بار دیگر به مردم یادآوری کردند که در ایران تا زمانی که دیکتاتوری وجود دارد، رفرم یک اقدام شکستخورده است.
انقلاب ضدسلطنتی پاسخ سرخ مردم به رفرمیسم شکستخورده
با انقلاب ضدسلطنتی ۵۷ بود که مردم نشان دادند، درسهای لازم را از نهضت ملی و کودتای ۲۸ مرداد ۳۲ آموختهاند.
خلاصه آنکه؛
این یادداشت نه در باره انقلاب مشروطه است و نه در باره نهضت ملی دکتر مصدق.
این یادداشت در باره تاریخ ناصرالدینشاه و میرزا تقی خان امیرکبیر یا حتی قائممقام فراهانی هم نیست
این یادداشت در باره امروز ایران است پس از ۱۲۰ سال مبارزه مردم ایران و نیروهای پیشتازشان برای آزادی، برابری و پیشرفت اجتماعی،
بهویژه مسیری که مجاهدین بهعنوان نیروی پیشتاز انقلاب ایران در نیمی از این ۱۲۰ سال تاریخ معاصر طی کردهاند
تجاربی که از سر گذراندند،
تا به نقطه امروزی رسیدند،
اما چرا از داستان ناصرالدین شاه و امیرکبیر و رفرمیسم و انقلاب شروع کردیم؟
به یک علت خیلی روشن و ساده!
چون مساله مردم ایران امروز هم پس از عبور از اصلاحات یا همان به اصطلاح رفرمیسم (بهویژه از نوع قلابیاش در دوره دیکتاتوری آخوندها) همچنان انقلاب است و چگونگی محقق کردن آن!
پس، از انقلاب مشروطه و نهضت ملی دکتر مصدق بگذریم و بیاییم تا برسیم به ۵۰ – ۶۰ سال اخیر و درسهایی که در همین مدت، ما و پدرو مادرهایمان از سر گذراندند و گذراندیم. دورهای که با وجود تموم بالا و پایینیهایش و تغییر حکومت و آمدن و رفتن چند شاه و نخستوزیر، پیوسته یک بازیگرش ثابت، و در همه دورهها حاضر بوده است!
آن بازیگر ثابت کیست؟
سازمان مجاهدین خلق ایران!
🟢 #نه_شاه_نه_شیخ
🍏# مجاهدین_خلق ایران # کانونهای شورشی
🌳 # مریم رجوی #ایران
