دورانی جدید و رهبری جدید در ایران- چه کسانی ایران را رهبری میکنند - مجتبی خامنه ای درچه وضعیتی است ، آیا میتواند سکان رهبری را هدایت کند
ژنرالهایی که ایران را اداره میکنند
وقتی علی خامنهای به عنوان ولی فقیه بر ایران حکومت میکرد، قدرت مطلق را بر تمام تصمیمات مربوط به جنگ، صلح و مذاکره با ایالات متحده اعمال میکرد. پسر و جانشین او چنین نقشی را ایفا نمیکند.
آیتالله مجتبی خامنهای، پسر، چهرهای گریزان است که از زمان انتصابش در ماه مارس دیده نشده و صدایش شنیده نشده است. در عوض، جمعی از فرماندهان کارآزموده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و افراد همسو با آنها، تصمیمگیرندگان کلیدی در امور امنیتی، جنگی و دیپلماسی هستند.
عبدالرضا داوری، سیاستمداری که در زمان ریاست جمهوری محمود احمدینژاد به عنوان مشاور ارشد او خدمت میکرد و خامنهای را میشناسد، گفت: «مجتبی کشور را طوری مدیریت میکند که انگار مدیر هیئت مدیره است.»
داوری در مصاحبه تلفنی از تهران گفت: ”او به شدت به توصیهها و راهنماییهای اعضای هیئت مدیره متکی است و آنها به طور جمعی تمام تصمیمات را میگیرند. ژنرالها اعضای هیئت مدیره هستند.“
این روایت از ساختار جدید قدرت در ایران بر اساس مصاحبه با شش مقام ارشد ایرانی، دو مقام سابق، دو عضو سپاه پاسداران، یک روحانی ارشد آشنا با سازوکار درونی نظام و سه نفر که مجتبی خامنهای را به خوبی میشناسند، تهیه شده است. 9 نفر دیگر که با سپاه و دولت ارتباط دارند نیز ساختار فرماندهی را توصیف کردهاند.
خامنهای که توسط شورایی از روحانیون ارشد به عنوان رهبر جدید انتخاب شده است، از زمان بمباران مجتمع پدرش توسط نیروهای آمریکایی و اسرائیلی در 28 فوریه، جایی که او نیز به همراه خانوادهاش زندگی میکرد، در خفا به سر میبرد. پدر، همسر و پسرش همگی کشته شدند. دسترسی به او اکنون بسیار دشوار و محدود است. او عمدتاً توسط تیمی از پزشکان و کادر پزشکی احاطه شده است که در حال درمان جراحات وارده به او در حملات هوایی هستند.
فرماندهان ارشد سپاه و مقامات ارشد دولتی از ترس اینکه اسرائیل آنها را به او ردیابی و او را بکشد، به ملاقات او نمیروند. رئیس جمهور مسعود پزشکیان، که او نیز جراح قلب است، و وزیر بهداشت هر دو در مراقبت از او مشارکت داشتهاند. اگرچه آقای خامنهای به شدت زخمی شده است، اما به گفته چهار مقام ارشد ایرانی که از وضعیت سلامتی او آگاه هستند، از نظر ذهنی تیزبین و فعال است. یک پایش سه بار جراحی شده و منتظر پروتز است. یک دستش جراحی شده و به آرامی در حال بازیابی عملکرد خود است. مقامات گفتند صورت و لبهایش به شدت سوخته و صحبت کردن را برایش دشوار کرده است و افزودند که در نهایت به جراحی پلاستیک نیاز خواهد داشت.
مقامات گفتند خامنهای پیام ویدیویی یا صوتی ضبط نکرده است، زیرا نمیخواهد در اولین سخنرانی عمومی خود آسیبپذیر یا ضعیف به نظر برسد. او چندین بیانیه کتبی صادر کرده است که به صورت آنلاین منتشر و در تلویزیون دولتی خوانده شدهاند.
پیامها به او دستنویس هستند، در پاکتها مهر و موم میشوند و از طریق یک زنجیره انسانی از یک پیک مورد اعتماد به پیک بعدی منتقل میشوند، که در بزرگراهها و جادههای فرعی، با ماشین و موتورسیکلت سفر میکنند تا به مخفیگاه او برسند. راهنماییهای او در مورد مسائل به همین ترتیب منتقل میشود.
ترکیبی از نگرانی برای امنیتش، جراحاتش و چالش محض دسترسی به او، منجر به این شده است که خامنهای، حداقل فعلاً، تصمیمگیری را به ژنرالها واگذار کند. جناحهای اصلاحطلب و همچنین تندروهای افراطی، هنوز در بحثهای سیاسی دخیل هستند. اما تحلیلگران میگویند که روابط نزدیک خامنهای با ژنرالها، که با آنها بزرگ شده، زمانی که در نوجوانی داوطلبانه برای جنگیدن در جنگ ایران و عراق شرکت کرد، ژنرالها را به نیروی غالب تبدیل کرده است.
پرزیدنت ترامپ گفته است که جنگ، همراه با کشته شدن لایههایی از رهبران و نهادهای امنیتی ایران، منجر به «تغییر رژیم» شده است و رهبران جدید «بسیار منطقیتر» هستند. در واقع، جمهوری اسلامی سرنگون نشده است. قدرت اکنون در دست یک ارتش تندرو و ریشهدار است و نفوذ گسترده روحانیون رو به کاهش است...
محمد باقر قالیباف، رئیس مجلس ایران و سرتیپ سابق سپاه و مذاکرهکننده ارشد با ایالات متحده در پاکستان، روز شنبه در یک سخنرانی تلویزیونی گفت که پیشنهاد ایالات متحده برای توافق هستهای و طرح صلح و پاسخ ایران با آقای خامنهای در میان گذاشته شده و نظرات او هنگام تصمیمگیریها در نظر گرفته شده است...
سپاه پاسداران اهرمهای قدرت متعددی دارد. فرمانده کل قوا سرتیپ احمد وحیدی است. سرلشکر محمد باقر ذوالقدر، رئیس تازه منصوب شده شورای عالی امنیت ملی، فرمانده سابق تندرو سپاه است. سرلشکر یحیی رحیم صفوی، یک فرمانده، به عنوان مشاور ارشد نظامی دو ولی فقیه پدر و پسر خدمت کرده است.
علی واعظ، مدیر ایران در گروه بحران بینالمللی که ارتباطات گستردهای در ایران دارد، میگوید ”مجتبی مطیع سپاه پاسداران است زیرا جایگاه خود را مدیون آنها و بقای نظام را مدیون آنهاست.“
مقامات مصاحبه شده میگویند که ژنرالها جنگ با ایالات متحده و اسرائیل را تهدیدی برای بقای رژیم میدانند و پس از پنج هفته نبرد شدید، مطمئن هستند که این تهدید را مهار کردهاند. در هر مقطعی، آنها رهبری تصمیمگیری در مورد استراتژی و استفاده از منابع را به دست گرفتهاند.
آنها با بستن تنگه هرمز اقتصاد جهانی را واژگون کردهاند و از هرگونه دستاورد در جنگ به عنوان اهرمی برای غلبه بر رقبای سیاسی در داخل استفاده کردهاند. به گفته مقامات آگاه، رئیس جمهور و کابینهاش به حاشیه رانده شدهاند و به آنها گفته شده که فقط بر امور داخلی، مانند تأمین جریان مداوم غذا و سوخت، تمرکز کنند و از عملکرد صحیح کشور اطمینان حاصل کنند.
به گفته مقامات، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، در مذاکراتی که قبل از جنگ با ایالات متحده رهبری میکرد، حالا به حاشیه رانده شده است. قالیباف، رئیس مجلس، رهبری مذاکرات را بجای او به دست گرفته است.
آنها گفتند که ولی فقیه جدید نیز از آنها پیروی کرده و به ندرت یا هرگز به ژنرالها اعتراض نکرده است.
این سپاه پاسداران بود که استراتژی حملات ایران به اسرائیل و کشورهای خلیج فارس، همراه با بستن تنگه به روی ترافیک دریایی را تدوین کرد. آنها کسانی بودند که با آتشبس موقت با ایالات متحده موافقت کردند و دیپلماسی پشت پرده و مذاکرات مستقیم با ایالات متحده را تأیید کردند. آنها قالیباف را از میان خود برای رهبری مذاکرات با معاون رئیس جمهور جی دی ونس در اسلام آباد انتخاب کردند.
برای اولین بار، چندین ژنرال نظامی سپاه بخشی از هیئت ایرانی مذاکره کننده با ایالات متحده بودند.
مقامات ایرانی و سه نفر دیگر که مجتبی خامنهای را میشناسند، در مصاحبههایی از تهران گفتند که واگذاری تصمیمات توسط او به سپاه تا حدودی به این دلیل است که او در نقش رهبری تازهکار است. او فاقد جایگاه سیاسی و نفوذ مذهبی است که پدرش را به چنین نیرویی منحصر به فرد تبدیل کرده بود. و تا بخشی از علت هم به دلیل پیوندهای عمیق شخصی او با سپاه است...
در میان دوستان نزدیک خامنهای از گردان حبیب [گردانی که مجتبی خامنهای در جنگ ایران-عراق در آن بود-م]، آخوند حسین طائب، رئیس سابق اطلاعات سپاه و سرلشکر محسن رضایی، که در دهه ۱۹۸۰ فرماندهی او را بر عهده داشت و از بازنشستگی فراخوانده شده است، وجود دارند. قالیباف نیز دوست قدیمی اوست.
سالها، خامنهای، طائب و قالیباف هفتهای یک بار برای ناهارهای کاری طولانی در مجتمع آیتالله ملاقات میکردند. آنها به عنوان "مثلث قدرت" شناخته شدند. این سه نفر توسط یک روحانی میانهروتر، یعنی مهدی کروبی، به مداخله در انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۰۹ که وی در آن نامزد بود و دستکاری نتایج به نفع رئیس جمهور وقت، آقای احمدینژاد، متهم شدند. کروبی شکست خورد و این آشفتگی انتخاباتی منجر به ماهها آشوب، اعتراض و خشونت گردید...
ژنرالها تنها صداهای پشت میز مذاکره نیستند. سیاست ایران هرگز یکپارچه نبوده و سیستم به گونهای طراحی شده است که ساختارهای قدرت موازی داشته باشد. اختلاف نظرها و تفرقهها همیشه در میان چهرههای سیاسی و فرماندهان نظامی ایران رایج و در بسیاری از موارد، علنی بوده است. پزشکیان و عراقچی نیز در شورای امنیت ملی هستند.
اما تحت رهبری جمعی فعلی، این ژنرالها هستند که پیروز میشوند و در حال حاضر هیچ نشانهای از اختلاف بین آنها وجود ندارد.
روز سهشنبه، هنگامی که تیمهای مذاکرهکننده ایران و آمریکا برای پرواز به اسلامآباد برای دیدار برای دور دوم مذاکرات آماده میشدند، ژنرالها مذاکرات را متوقف کردند...
به گفته مقامات و دو عضو سپاه که در جریان جلسه قرار گرفتند، فرمانده کل قوا، سردار وحیدی، و چند ژنرال دیگر استدلال کردند که مذاکرات بیفایده است، زیرا محاصره بنادر ایران نشان داد که ترامپ علاقهای به مذاکره ندارد و میخواهد ایران را برای تسلیم شدن تحت فشار قرار دهد.
مقامات گفتند که پزشکیان و عراقچی نظر مخالف داشتند. پزشکیان در مورد خسارات اقتصادی وخیم ناشی از جنگ، که توسط دولت حدود ۳۰۰ میلیارد دلار تخمین زده شده، و لزوم لغو تحریمها برای بازسازی، هشدار داد. همچنین اختلافاتی در مورد میزان فشار ایران در بستن تنگه بروز کرد.
ژنرالها پیروز شدند و مذاکرات از هم پاشید.
ترامپ آتشبس را تمدید کرد، اما محاصره را تا زمانی که به گفته او، «رهبران شقه» ایران پیشنهاد صلح خود را ارائه دهند، ادامه میدهد. مشخص نیست که در ادامه چه اتفاقی میافتد. همچنین مشخص نیست که آیا سپاه پاسداران به ایالات متحده در مورد برنامه هستهای ایران برای تحقق توافق صلح، امتیاز کافی خواهد داد یا خیر.
یک جناح حاشیهای تندرو در ایران، اگرچه که غالب نیست، با هرگونه امتیازی مخالفت کرده و معتقد است که اگر ایران به جنگ ادامه دهد، اسرائیل و ایالات متحده را شکست خواهد داد...
این افراد آتشافروز، حامیان سعید جلیلی، نامزد ریاست جمهوری فوق تندرو هستند که از تصمیمگیریها کنار گذاشته شده است، اما هنوز نفوذی از جمله بر تلویزیون دولتی که برادرش آن را اداره میکند، دارد. برخی خواستار آن شدند که مجتبی خامنهای یک پیام ویدیویی یا صوتی ارسال کند تا به مردم تأیید کند که با مذاکرات با واشنگتن موافق است.
قالیباف شنبه شب به وقت محلی در تلویزیون دولتی خطاب به ملت سخنرانی کرد و به ایرانیان اطمینان داد که خامنهای درگیر این مذاکرات هست. او با لحنی جسورانه اما عملگرایانه گفت که ایران دستاوردهای نظامی، از جمله سرنگونی یک جت جنگنده آمریکایی، را به دست آورده است، اما اکنون زمان آن رسیده که از این دستاوردها در مذاکرات دیپلماتیک استفاده شود.
قالیباف گفت: ”گاهی اوقات، میبینم که مردم ما میگویند ما آنها را نابود کردیم. نه، ما آنها را نابود نکردیم؛ شما باید این را بفهمید. دستاوردهای نظامی ما به این معنی نیست که ما از ایالات متحده قدرتمندتر هستیم.“
نیویورک تایمز
🟢 # مرگ_بر_خامنهای
🍏# مجاهدین_خلق ایران # کانونهای شورشی
🌳 # مریم رجوی #ایران
