در زندان اوین چه میگذرد؟- گزارشات و افشاگری جدید از سازوکارهای امنیتی ، پنهانکاریها وجابجایی های زندانیان ، احداث بخش ها و تردد خودروهای جدید در زندان اوین
افشاگری جدید از سازوکارهای امنیتی و پنهانکاری در زندان اوین
زندان اوین همواره بهعنوان یکی از مراکز اصلی شکنجه و اعدام در دو دیکتاتوری شاه و شیخ شهرت داشته است. با این وجود در سالهای اخیر مقامات زندان تلاش کردند از اوین چهره دیگری نشان بدهند کانون حقوق بشر ایران به تازگی گزارشی از اوین منتشر کرد که مورد توجه رسانههای بینالمللی قرار گرفت. در گزارش کانون حقوق بشر ایران به ابعادی از اقدامات و پنهانکاریها در زندان اوین پرداخته شده که پیشتر کمتر مورد توجه قرار گرفته بود.
در قسمتی از این گزارش آمده است؛ اطلاعاتی که در روزهای اخیر به کانون حقوق بشر ایران رسیده، تصویری تازه از یکی از بخشهای کمتر دیدهشده ساختار امنیتی زندان اوین ارائه میدهد. بر اساس این اطلاعات، مجموعهای از خودروهای شخصی، ون، مینیبوس و دیگر وسایل نقلیه در چرخه جابهجایی زندانیان و نیروهای امنیتی این مجموعه به کار گرفته میشوند. اهمیت این اطلاعات تنها به نوع خودروها محدود نیست؛ مسئله اصلی، سازوکاری است که امکان انتقال زندانیان سیاسی میان بندها، محلهای بازجویی و مراکز دیگر را در فضایی دور از نظارت خانواده و وکیل فراهم میکند.
شبکهای که پشت دیوارهای زندان اوین فعالیت میکند
تصویر عمومی از زندان معمولاً به بندها، سلولها، برجهای مراقبت و دیوارهای بلند محدود میشود، اما اداره یک مرکز امنیتی گسترده به زیرساختی پیچیدهتر نیاز دارد. اطلاعات تازه درباره زندان اوین نشان میدهد وسایل نقلیه نیز بخشی از همین ساختار هستند.
بر اساس گزارش منابع مطلع، بخشی از این خودروها در نقاط داخلی مجموعه نگهداری میشوند و دسترسی به آنها محدود است. خودروهای شخصی، ونهای مخصوص انتقال زندانی، مینیبوسهای مورد استفاده برای جابهجایی گروهی و خودروهای امدادی از جمله وسایلی هستند که در گزارشهای دریافتی به آنها اشاره شده است.
درباره استفاده احتمالی از برخی خودروهای امدادی در مأموریتهای امنیتی نیز گزارشهایی مطرح شده، اما جزئیات این بخش نیازمند مستندسازی بیشتر است.
وجود این شبکه حملونقل نشان میدهد کنترل زندانی تنها به فضای سلول و بند محدود نیست؛ مسیر انتقال نیز بخشی از فرایند امنیتی است. مشخصات برخی از خودرودهای این چرخ امنیتی در جدول زیر آمده است:
انتقال زندانیان سیاسی؛ جابهجایی در فضایی غیرشفاف
یکی از مهمترین کارکردهای گزارششده این خودروها، انتقال زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان امنیتی است.
بر اساس اطلاعات دریافتی، خودروها برای انتقال افراد میان بندهای مختلف، محلهای بازجویی یا دیگر مراکز نگهداری مورد استفاده قرار میگیرند. نگرانی اصلی زمانی شکل میگیرد که چنین انتقالهایی بدون اطلاع بهموقع خانواده یا وکیل انجام شود.
در چنین وضعیتی، خانواده ممکن است برای مدتی از محل نگهداری فرد بازداشتشده اطلاعی نداشته باشد. برای زندانی نیز انتقال ناگهانی میتواند به معنای قطع ارتباط با محیط قبلی، دشوارتر شدن دسترسی به وکیل و افزایش فشار روانی باشد.
از همین رو، شفافیت درباره انتقال زندانیان صرفاً یک موضوع اداری نیست؛ اطلاع از محل نگهداری فرد بازداشتشده بخشی اساسی از تضمین حقوق او و جلوگیری از نگهداری مخفیانه یا بیخبری خانواده است.
در قسمت دیگری از گزارش کانون حقوق بشر ایران آمده است:
خودروها در خدمت جابهجایی در ساختار امنیتی
کارکرد این وسایل نقلیه به انتقال زندانیان محدود نمیشود. بر اساس گزارشهای رسیده، بازجویان، نیروهای اطلاعاتی و مأموران مستقر در زندان اوین نیز برای رفتوآمد در داخل مجموعه یا ارتباط با بخشهای دیگر از خودروهای مختلف استفاده میکنند.
در دورههای افزایش تنش در زندان، اعتراض زندانیان یا اجرای اقدامات امنیتی، اهمیت این ظرفیت لجستیکی افزایش پیدا میکند. خودروها امکان انتقال سریع نیرو و جابهجایی افراد را میان بخشهایی فراهم میکنند که دسترسی عمومی به آنها وجود ندارد.
به این ترتیب، شبکه حملونقل داخلی را باید بخشی از زیرساخت عملیاتی ساختار امنیتی زندان دانست، نه صرفاً مجموعهای از وسایل نقلیه اداری.
یکی از جدیترین ابعاد موضوع، گزارشهایی است که درباره انتقال زندانیان به محلهایی خارج از بند یا حتی خارج از مجموعه زندان مطرح میشود.
در پروندههای سیاسی و امنیتی، هرگونه جابهجایی بدون اطلاع خانواده و وکیل میتواند نگرانی جدی درباره محل نگهداری، وضعیت جسمی و امکان دسترسی فرد به حقوق دفاعی ایجاد کند.
از این منظر، مستندسازی سازوکار انتقال زندانیان میتواند به روشنتر شدن زنجیره تصمیمگیری و مسئولیت کمک کند. با این حال، انتشار چنین اطلاعاتی باید با رعایت اصول ایمنی انجام شود و نباید به افشای دادههایی منجر شود که امنیت زندانیان، خانوادهها یا منابع اطلاعرسانی را به خطر بیندازد.
منابع
- کانون حقوق بشر ایران – پنجشنبه ۲۲ مرداد۱۴۰۵. افشای بخشی از سازوکار امنیتی زندان اوین؛ خودروهای پنهان در چرخه انتقال و کنترل زندانیان
- ویکی پدیا – اوین
🟢 #نه_شاه_نه_شیخ
🍏# مجاهدین_خلق ایران
# کانونهای شورشی
🌳 # مریم رجوی
