۱۴۰۴ بهمن ۱۷, جمعه

پرونده یک جنایت؛ شیراز، از نبردهای خیابانی تا شلیک تیرجنگی به مردم معترض

 


پرونده یک جنایت؛ شیراز، از نبردهای خیابانی تا شلیک تیرجنگی به مردم معترض

اخبار جنایت علیه بشریت در جریان قیام ۱۴۰۴– شماره ۱۲

قطع اینترنت نتوانست همه جنایت‌هایی را که از ۱۸ دی ۱۴۰۴ در خیابان‌های ایران توسط عوامل سرکوب حکومت رخ داده مخفی کند. گزارش‌ها کم‌کم درحال بیرون آمدن هستند. «انجمن ایران آزادی» بر آن  است که این اخبار و احیانا اسناد را جمع‌آوری کند. از همه هموطنان و ایرانیان آزادیخواه می خواهیم در این مسیر به ما کمک کنند.

از نبردهای خیابانی در شیراز تا شلیک تیرجنگی به مردم معترض

شیراز در آیینه قیام

شهر شیراز در فاصله روزهای ۷ تا ۲۳ دی‌ماه ۱۴۰۴ صحنه یکی از گسترده‌ترین و طولانی‌ترین اعتراضات شهری در جریان قیام سراسری بود؛ اعتراضاتی که از اعتصاب بازار آغاز شد و به درگیری‌های شدید خیابانی، بستن راه‌های ورودی شهر و حمله به مراکز حکومتی انجامید. گزارش‌های میدانی از یک نبرد فرسایشی میان معترضان و نیروهای امنیتی حکایت دارد که در نهایت به استیصال ماشین سرکوب انجامید.

اعتراضات از روز یکشنبه ۷ دی با تعطیلی گسترده بازار، به‌ویژه بازار سردوزک و محدوده‌های اطراف میدان معلم و فلکه ستاد آغاز شد. هم‌زمان، تجمع‌ها و راهپیمایی‌هایی در منطقه معالی‌آباد شکل گرفت. در روزهای بعد، با ادامه اعتصاب، دامنه اعتراضات به مناطق مختلفی چون امام‌زاده حسن، منطقه ۱۷، ملاصدرا و ستارخان گسترش یافت. در واکنش، نیروهای امنیتی با استقرار گسترده و تعطیلی دانشگاه‌ها تلاش کردند کنترل اوضاع را در دست بگیرند.

با ورود به دهه دوم دی‌ماه، درگیری‌ها شدت گرفت. در روز ۱۰ دی، معترضان در چند نقطه شهر دست به بستن مسیرها زدند و با آتش زدن لاستیک، راه‌های خروجی شیراز را مسدود کردند. در بازار وکیل‌آباد و حوالی سنگ سیاه، یک خودروی نیروی انتظامی به آتش کشیده شد. هم‌زمان گزارش‌هایی از درخواست نیروهای کمکی از شهرهای اطراف از سوی نهادهای امنیتی منتشر شد.

در روزهای ۱۱ تا ۱۴ دی، اعتراضات شبانه در معالی‌آباد، ملاصدرا و خیابان داریوش ادامه یافت. شعارهای تند علیه حاکمیت سر داده شد و درگیری‌های مستقیم میان معترضان و نیروهای انتظامی گزارش شد. بازداشت تعدادی از معترضان نیز در همین روزها صورت گرفت. با این حال، تجمع‌ها متوقف نشد و هر روز به مناطق جدیدی کشیده می‌شد.

از ۱۵ دی به بعد، دانشجویان دانشگاه شیراز نیز به جمع معترضان پیوستند. در محله‌هایی چون سراج، لطفعلی‌خان زند و خلبانان، درگیری‌های شدید رخ داد و یک ون نیروی انتظامی در معالی‌آباد به آتش کشیده شد. در کوشن، معترضان با استفاده از لودر اقدام به خاکریز و بستن جاده کردند؛ تاکتیکی که به‌طور موقت دست نیروهای امنیتی را بست.

اوج درگیری‌ها در ۱۸ تا ۲۰ دی رقم خورد. در خیابان بنی‌هاشم، گزارش‌ها از شلیک تیر جنگی و استفاده گسترده از گاز اشک‌آور حکایت داشت. معترضان در پاسخ، راه‌ها را بستند و با ابزارهای ابتدایی مقاومت کردند. در روز ۲۰ دی، پایگاه بسیج ربانی هدف حمله قرار گرفت و به آتش کشیده شد. همچنین یک بانک حکومتی در معالی‌آباد دچار حریق شد.

با وجود فضای شدیداً امنیتی و یورش‌های شبانه به منازل، اعتراضات تا ۲۳ دی‌ماه ادامه یافت. شیراز در این روزها عملاً به شهری ملتهب تبدیل شد که در آن جنگ و گریز، بستن خیابان‌ها و مقابله مستقیم با نیروهای سرکوب به یک روال روزانه بدل شده بود؛ وضعیتی که نشان‌دهنده عمق نارضایتی و فرسایش توان کنترلی حکومت در مرکز استان فارس بود.

روایت مای ساتو از قتل‌عام خونین دیماه توسط رژیم ایران

مای ساتو، حقوقدان ژاپنی و گزارشگر ویژه شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در امور ایران، در یکی از پرتنش‌ترین مقاطع تاریخ معاصر ایران مأموریت خود را پیش می‌برد. هنوز کمتر از دو سال از آغاز مسئولیت او می‌گذرد، اما این دوره با یکی از مرگبارترین سرکوب‌های حکومتی در ایران هم‌زمان شده است. سرکوبی که هزاران شهروند معترض را به کام مرگ کشاند و تصویری تازه از ابعاد خشونت سازمان‌یافته رژیم ایران ارائه داد.


در روزهایی که اینترنت به‌طور گسترده قطع شد و دسترسی به اطلاعات مستقل به‌شدت محدود بود، گزارش‌های تکان‌دهنده‌ای از جنوب تهران و دیگر نقاط کشور منتشر شد. تلنبار شدن کیسه‌های جنازه، که بخشی از قربانیان سرکوب اخیر را در خود داشت، به یکی از نمادهای سیاه این دوره بدل شد. در چنین شرایطی، مای ساتو کار خود را بر بررسی وقایع و الگوهای نقض فاحش حقوق بشر متمرکز کرده است.



مای ساتو و ثبت الگوی سرکوب

مای ساتو درباره موارد ثبت‌شده می‌گوید:
«هدف قرار دادن معترضان با گلوله جنگی به سمت اعضای حیاتی بدن، استفاده گسترده از زور بیش از حد علیه معترضان غیرمسلح، یورش به بیمارستان‌ها که نقض بی‌طرفی پزشکی است، اخاذی از خانواده‌های داغدار برای تحویل اجساد، و قطع ارتباطات مخابراتی هم‌زمان با افزایش تلفات.»

او به‌تازگی از نشست اضطراری شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در ژنو به لندن بازگشته است. این نشست در پی سرکوب‌های مرگبار دی‌ماه برگزار شد. مای ساتو اکنون خود را برای ارائه گزارش به هیئت حقیقت‌یاب بین‌المللی آماده می‌کند؛ هیئتی که پس از سرکوب اعتراضات ۱۴۰۱ تشکیل شد و دامنه بررسی‌های آن به وقایع دی‌ماه ۱۴۰۴ گسترش یافته است.

در همین فاصله، مای ساتو با رسانه‌های بین‌المللی نیز گفت‌وگو کرده است. او هفته گذشته به یک رسانه آمریکایی گفت که هیئت حقیقت‌یاب مستقل باید احتمال ارتکاب جنایت علیه بشریت در جریان سرکوب اعتراضات اخیر را بررسی کند. او در گفت‌وگو با بی‌بی‌سی فارسی نیز تأکید کرد:
«جنایت علیه بشریت از جدی‌ترین جرایم در حقوق کیفری بین‌المللی است.»

با این حال، او هم‌زمان هشدار داد:
«صدور چنین تشخیصی در این مرحله از سوی من غیرمسئولانه خواهد بود.»

گستره سرکوب و قطع ارتباطات

به گفته مای ساتو، الگوی به‌کارگرفته‌شده در این سرکوب با نمونه‌های پیشین تفاوت دارد. او تصریح می‌کند:«گستره سرکوب حکومتی، یکی از شدیدترین موارد در تاریخ معاصر ایران را نشان می‌دهد»

گزارشگر ویژه سازمان ملل همچنین می‌گوید:
«اعتراضات و سرکوب متعاقب آن، ظاهرا سراسری بوده و همه استان‌های ایران را دربر گرفته است.»

او عامل تشدیدکننده این وضعیت را چنین توضیح می‌دهد:
«آنچه این وضعیت را به‌ویژه شدید می‌کند، قطع ارتباطات مخابراتی است؛ امری که مانع از مشاهده بین‌المللی رویدادهای میدانی می‌شود.»

مای ساتو و نقض بی‌طرفی پزشکی

یکی از محورهای مهم گزارش‌های مای ساتو، یورش نیروهای امنیتی به مراکز درمانی است. او در این باره می‌گوید:
«گزارش‌هایی از یورش به مراکز درمانی دریافت کرده‌ام که نقض اصول بی‌طرفی پزشکی است. وقتی بیمارستان‌ها به‌عنوان مکان‌های امن تلقی نشوند، معترضان مجروح از مراجعه برای دریافت خدمات درمانی خودداری می‌کنند و این امر به‌طور اجتناب‌ناپذیری تلفات را افزایش می‌دهد.»

در نشست اضطراری شورای حقوق بشر، موضوع ارجاع مقام‌های ارشد و فرماندهان نظامی دخیل در سرکوب‌ها به دیوان کیفری بین‌المللی مطرح شد. با این حال، مسیر حقوقی چنین اقدامی با موانع جدی روبه‌روست. رژیم ایران عضو این دادگاه نیست و ارجاع پرونده از سوی شورای امنیت نیز با توجه به مواضع روسیه و چین بعید به نظر می‌رسد.

مای ساتو درباره این وضعیت می‌گوید:
«من این وضعیت را بن‌بست کامل توصیف نمی‌کنم. سازوکارهای دیگری برای پاسخ‌گویی [قضایی] هم وجود دارد، از جمله صلاحیت جهانی. با این حال، لازم است فراتر از تعقیب قضایی ـ هرچند مهم ـ درباره معنای عدالت و مسئولیت‌پذیری فکر کنیم.»

او تأکید می‌کند:
«رسیدن به عدالت نیازمند تلاشی پایدار و چندوجهی است، حتی زمانی که سازوکارهای سنتی مسدود شده‌اند.»

اهمیت حقیقت‌یابی و ثبت تاریخی

مای ساتو درباره گام‌های پیش رو می‌گوید:
«من در نشست آتی شورای حقوق بشر در ماه مارس، درباره وضعیت حقوق بشر در ایران، از جمله نقض‌های مرتبط با اعتراضات، گزارش خواهم داد»

به گفته او، گزارش‌های ارائه‌شده از سوی گزارشگر ویژه و هیئت حقیقت‌یاب می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری دادگاه‌ها و سازوکارهای قضایی ویژه شود. او در این باره می‌گوید:
«حقیقت‌یابی و مستندسازی برای ثبت تاریخی، اجزای بنیادین پاسخگویی‌اند. سال‌ها مستندسازی سازمان ملل، از جمله گزارش‌های مأموریت من، بخشی از اسناد رسمی است که تجربه قربانیان را حفظ می‌کند و تضمین می‌کند حقیقت ثبت شود.»

در ادامه می‌افزاید:
«پرونده جامعی که امروز در حال شکل‌دادن آن هستیم، ممکن است در آینده به شواهدی حیاتی برای سازوکارهای پاسخ‌گویی که پدید می‌آیند، تبدیل شود.»

روایت مای ساتو، تصویری مستند از سرکوبی ارائه می‌دهد که  رژیم ایران تلاش دارد آن را پنهان کند. تأکید او بر ثبت، حقیقت‌یابی و حفظ شواهد نشان می‌دهد که حافظه تاریخی قربانیان، برخلاف خواست حاکمیت، در حال شکل‌گیری است. این پرونده، حتی اگر امروز به دادگاه نرسد، به‌عنوان سندی ماندگار علیه نظامی باقی خواهد ماند که بقای خود را بر سرکوب و کشتار بنا کرده است.


🟢 مرگ_بر_خامنه‌ای

🍏# مجاهدین_خلق ایران   #  کانونهای شورشی

🌳 # مریم رجوی   #ایران

🌻 پیوند این بلاک  با  توئیتر BaharIran@ 7