شرق الأوسط : ترامپ معادلات بغداد را بر هم زد؛ شکاف شدید بر سر کاندید نخست وزیری نوری المالکی
کردها «ملاحظات آمریکا را جدی میگیرند»
بحران تشکیل دولت عراق با اظهارنظر تازه دونالد ترامپ درباره نامزدی نوری المالکی عمیقتر شده است؛ اظهاراتی که میزان شکاف درون «چارچوب هماهنگی» را آشکار کرده و نشان داده عوامل داخلی و پیامهای خارجی چگونه در تعیین سرنوشت تشکیل دولت درهم تنیدهاند.
ترامپ پیشتر مخالفت خود را با نامزدی المالکی اعلام کرده بود؛ موضعی که در بغداد بهعنوان «وتوی مستقیم» بازگشت او به نخستوزیری برای دوره سوم تلقی شد. اما توضیحات جدید او مبنی بر اینکه «در حال بررسی موضوع تعیین نخستوزیر جدید در عراق» است و واشنگتن «گزینههایی» دارد، تفاسیر متفاوتی را در میان نیروهای شیعه برانگیخته است.
بخشی از چارچوب هماهنگی این اظهارات را عقبنشینی از مخالفت صریح یا دستکم کاهش شدت آن دانسته و آن را فرصتی برای ادامه روند نامزدی المالکی تلقی کرده است. در مقابل، منتقدان گفتهاند اشاره ترامپ به «گزینهها» به معنای ادامه تحفظ و شاید زمینهسازی برای یافتن گزینههای جایگزین توافقی است؛ بهویژه با توجه به حساسیت روابط بغداد و واشنگتن در حوزههای امنیت، انرژی و حضور نظامی.
این تحولات در امتداد روندی است که از سال 2005 در عراق دیده میشود؛ جایی که عامل آمریکایی همواره در فرآیند تشکیل دولتها، چه از طریق فشار علنی و چه از طریق پیامهای دیپلماتیک غیرمستقیم، نقش داشته است.
شکاف آشکار در چارچوب هماهنگی
با وجود بیانیههای هفتگی مبنی بر وحدت موضع، اختلافات درباره المالکی علنی شده و از طریق بیانیههای متقابل و برنامههای رسانهای وابسته به طرفهای مختلف بروز یافته است.
چارچوب هماهنگی شامل نیروهای اصلی شیعه از جمله ائتلاف «دولت قانون» به رهبری المالکی، «جریان حکمت» به رهبری عمار حکیم و «عصائب اهل الحق» به رهبری قیس خزعلی است.
بر اساس اطلاعات موجود، 10 مورد از 12 مؤلفه چارچوب با نامزدی المالکی موافقاند، اما مخالفت برخی جریانهای اثرگذار، تصمیمگیری نهایی را دشوار کرده است.
همزمان، تأخیر در تشکیل دولت و عبور از مهلتهای قانون اساسی بدون ضمانت اجرایی مشخص، این بحران را تشدید کرده و تأخیر را به یک عرف سیاسی تکرارشونده بدل کرده است.
احتیاط کردها
در جبهه کردها، رویکرد محتاطانهتری دیده میشود. حزب دموکرات کردستان به رهبری مسعود بارزانی پیشتر نامزدی المالکی را تبریک گفته بود که نشانهای از پذیرش اولیه تلقی میشد. اما اظهارات ترامپ موجب بازنگری در ارزیابیها شده، بدون آنکه تغییر رسمی اعلام شود.
فؤاد حسین، وزیر خارجه عراق، اعلام کرد بغداد «تحفظهای آمریکا درباره انتصاب المالکی را جدی میگیرد»، اما در عین حال تأکید کرد انتخاب نخستوزیر موضوعی داخلی است؛ موضعی که نشاندهنده تلاش برای ایجاد توازن میان عدم تقابل با واشنگتن و حفظ تفاهمات داخلی است.
دو حزب اصلی کرد منتظر تصمیم نهایی چارچوب هماهنگی هستند تا موضع قطعی خود را مشخص کنند؛ بهویژه اینکه رئیسجمهور آینده کرد طبق قانون اساسی مسئول مأمور کردن نامزد فراکسیون بزرگتر برای تشکیل دولت خواهد بود.
پیامهای مبهم
در داخل چارچوب، تلاشهایی برای سنجش موضع ایران نیز صورت گرفته است. برخی نزدیکان المالکی نشانههایی از حمایت ضمنی تهران دریافت کردهاند، در حالی که مخالفان آن را نوعی بیطرفی مثبت نسبت به «نامزد» دانستهاند، نه شخص المالکی.
این اختلاف در تفسیر پیامهای خارجی شکاف داخلی را تعمیق کرده است. دبیرخانه چارچوب هماهنگی اعلام کرده «کارزارهای رسانهای تشدیدکننده» باید متوقف شود و هشدار داده با متخلفان برخورد خواهد شد؛ اقدامی در راستای مهار اختلافات و جلوگیری از گسترش آن به بدنه تشکیلاتی.
با این حال، توقف حملات رسانهای به معنای پایان اختلاف نیست. اظهارات اخیر ترامپ، به جای پایان دادن به جدال، آن را پیچیدهتر کرده است: آیا این عقبنشینی برای تسهیل عبور المالکی است یا پیامی برای فشار و توافقی تازه؟ سرنوشت نامزدی همچنان به توازنهای داخلی و سیگنالهای خارجی وابسته مانده است.
🟢 # مرگ_بر_خامنهای
🍏# مجاهدین_خلق ایران # کانونهای شورشی
🌳 # مریم رجوی #ایران
🌻 پیوند این بلاک با توئیتر BaharIran@ 7
