ساواک بدنام در آلمان؛ بازگشت سایههای سرکوب سلطنتی
نمایش نمادهای ساواک در رگنسبورگ جنجال سیاسی تازهای ایجاد کرد
ساواک بدنام در نقش جنبش نئوفاشیستی اعلام حضور میکند. در حالیکه موج تازه اعدامها و سرکوب در ایران ادامه دارد، بخشی از ایرانیان تبعیدی در اروپا و آمریکا اعتراضات خود را علیه حکومت ضد بشری ایران گسترش دادهاند. اما همزمان، انتشار تصاویر مربوط به تجمعی در شهر رگنسبورگ آلمان بحثهای گستردهای را درباره نقش جریانهای سلطنتطلب و بازتولید نمادهای سرکوب دوره شاه خائن بهراه انداخته است. روزنامه آلمانی «مونشنر مرکور» در گزارشی مفصل، نمایش علائم و نمادهای ساواک بدنام در این تجمع را نشانهای نگرانکننده از ظهور یک «جنبش نئوفاشیستی» توصیف کرد.
نمایش نمادهای ساواک بدنام توهین به قربانیان شکنجه و اعدام در سلطنت پهلوی
بر اساس گزارش این روزنامه، روز یکشنبه ۱۰ مه ۲۰۲۶ گروهی از هواداران سلطنت مدفون در شهر رگنسبورگ با در دست داشتن بنرهایی از رضا پهلوی و پوشیدن تیشرتهایی با نشان ساواک بدنام در خیابان حاضر شدند. انتشار تصاویر این تجمع در شبکههای اجتماعی مانند X، فیسبوک و اینستاگرام واکنشهای تندی را بهدنبال داشت. بسیاری از فعالان سیاسی و زندانیان سابق حکومت شاه خائن، نمایش نمادهای ساواک را توهین مستقیم به قربانیان شکنجه و سرکوب دانستند.
سازمان اطلاعات و امنیت کشور با نام مخفف ساواک، سازمان مخفی حکومت شاه خائن، از سال ۱۹۵۷ تا ۱۹۷۹ فعالیت داشت. این نهاد امنیتی بهدلیل بازداشت، شکنجه و سرکوب گسترده مخالفان سیاسی شهرتی سیاه و بدنام در تاریخ معاصر ایران دارد. گزارشهای متعدد نهادهای حقوق بشری، از جمله عفو بینالملل، طی دهههای گذشته عملکرد ساواک بدنام را مصداق آشکار نقض حقوق بشر توصیف کردهاند.
روزنامه «مونشنر مرکور» نوشت که نمایش علائم ساواک موجب خشم بخشی از شهروندان و ایرانیان ساکن آلمان شده است. سخنگوی پلیس نیز تأیید کرد که برخی افراد، بهویژه کسانی که شخصاً قربانی شکنجههای ساواک بودهاند، از این اقدام احساس نگرانی و تهدید کردهاند.
احیای نماد ساواک بدنام بازتاب شکنجه و اعدام
در ادامه این گزارش آمده است که یک زندانی سیاسی سابق حکومت شاه، طی نامهای رسمی به مارکوس سودر، نخستوزیر ایالت بایرن، و وزارت کشور این ایالت نسبت به گسترش فعالیت هواداران ساواک بدنام هشدار داده است. نویسنده نامه اعلام کرده که خود تحت شکنجه ساواک قرار داشته و اکنون از بازگشت نمادها و روشهای این دستگاه سرکوب نگران است.
او در نامه خود نوشته است: «بسیاری از زندانیان سیاسی مانند من توسط ساواک بهشکل وحشیانه شکنجه شدند». این زندانی سابق همچنین تجمع اخیر در رگنسبورگ را بخشی از یک «جنبش نئوفاشیستی» توصیف کرده و خواهان نظارت نهادهای امنیتی آلمان بر این جریان شده است.
در گزارش مونشنر مرکور تأکید شده که عفو بینالملل در سال ۱۹۷۶ جزئیات گستردهای از شکنجه زندانیان سیاسی توسط ساواک منتشر کرده بود. این سازمان حقوق بشری، عملکرد ساواک بدنام را مبتنی بر «بیرحمی شدید» توصیف کرده بود. همچنین به نقش نیروهای وابسته به حکومت شاه در حمله به معترضان ایرانی در جریان سفر محمدرضا پهلوی شاه مخلوع ایران به برلین در سال ۱۹۶۷ اشاره شده است.
روزنامه آلمانی در بخش دیگری از گزارش خود نوشت که رضا پهلوی تاکنون مرزبندی روشنی با عملکرد سرکوبگرانه ساواک و میراث سیاسی پدرش انجام نداده است. بهنوشته این روزنامه، او اغلب با «افتخار» از خانواده سلطنتی سخن میگوید و همین مسئله سوءظن بسیاری از مخالفان را افزایش داده است.
سایه خشونت و نگرانی از تشدید درگیریها
گزارش مونشنر مرکور همچنین به افزایش نگرانیها درباره خشونت سیاسی در میان بخشی از اپوزیسیون خارج کشور اشاره میکند. این روزنامه با استناد به گزارشی از گاردین نوشت که اخیراً یک فعال ایرانی در کانادا به قتل رسیده است. این فرد از منتقدان حکومت ایران و همچنین مخالف جریان سلطنتطلب بود.
برخی فعالان سیاسی معتقدند ترویج نمادهای ساواک بدنام و تجلیل از دستگاه سرکوب حکومت شاه خائن میتواند زمینهساز تشدید درگیریها میان گروههای مختلف اپوزیسیون شود. منتقدان میگویند جریانهایی که امروز با نمادهای ساواک در اروپا ظاهر میشوند، نهتنها فاصلهای با گذشته سرکوبگر سلطنت ندارند، بلکه تلاش میکنند همان الگوهای حذف و ارعاب را بازسازی کنند.
این اتفاق در حالی رخ داده که بسیاری از مردم ایران طی دهههای گذشته هم حکومت سلطنتی شیخ و هم حکومت سلطنتی شاه را دو شکل متفاوت از سرکوب سیاسی میدانند. بازگشت نمادهای ساواک بدنام به خیابانهای اروپا برای بسیاری از قربانیان شکنجه، یادآور دورانی است که دستگاههای امنیتی با خشونت سازمانیافته هر صدای مخالفی را خاموش میکردند.
تحلیلگران معتقدند نمایش علنی نمادهای ساواک در کشوری مانند آلمان، که تجربه تاریخی فاشیسم و پلیس مخفی را در حافظه جمعی خود دارد، حساسیتهای سیاسی و اجتماعی گستردهای ایجاد خواهد کرد. بهویژه آنکه بسیاری از پناهندگان سیاسی ایرانی در اروپا، خود قربانی مستقیم شکنجه و سرکوب در هر دو حکومت بودهاند.
🟢 #نه_شاه_نه_شیخ
🍏# مجاهدین_خلق ایران # کانونهای شورشی
🌳 # مریم رجوی #ایران
