اعدام بلوچ؛ چرا کشتار در سکوت ادامه دارد؟ - صدها خانواده بلوچ در هراس اجرای احکام اعدام فرزندانشان
صدها خانواده بلوچ همچنان در هراس اجرای احکام اعدام زندگی میکنند
اعدام بلوچ در سالهای اخیر به یکی از تلخترین بحرانهای حقوق بشری در ایران تبدیل شده است. آماری که نهادهای حقوق بشری منتشر میکنند، ابعاد هولناک این فاجعه را آشکار میسازد. با وجود تکرار مداوم این اعدامها، واکنش نهادهای حکومتی همچنان بر پایه سکوت، سرکوب و پنهانکاری استوار مانده است. بسیاری از فعالان حقوق بشر هشدار میدهند که عادی شدن خبر اعدام، جامعه را در برابر یک فاجعه انسانی بیحس کرده است. البته احکام اعدام هر روز دامنه آن در سراسر ایران گسترش یافته است و حکومت ولایت فقیه از احکام اعدام به عنوان ابزاری درخدمت بقاء نظام بکار میگیرد. فعالان سیاسی و نهادهای حقوق بشری روزانه گزارشات متعددی از اعدام در شهرهای ایران را منتشر میکنند که نقض حقوق بشر به شدیدترین شکل صورت میگیرد و به نوعی یک نسل کشی که نمونه آن در تابستان ۶۷ صورت گرفت در حال انجام است.
بر اساس گزارش «شبکه اسناد حقوق بشر بلوچستان»، از سال ۲۰۱۷ تا پایان سال ۲۰۲۵ دستکم ۷۶۶ شهروند بلوچ در زندانهای ایران اعدام شدهاند. این آمار تنها مربوط به مواردی است که امکان ثبت و مستندسازی آنها وجود داشته است. فعالان بلوچ تأکید میکنند که فضای شدید امنیتی در استان سیستان و بلوچستان و فشار بر خانوادهها، مانع انتشار بسیاری از موارد دیگر شده است.
اعدام مردم بلوچ در حالی ادامه دارد که جمعیت بلوچها تنها حدود ۵درصد جمعیت ایران را تشکیل میدهد. با این حال سهم آنها از احکام اعدام بهطرز چشمگیری بالااست. بخش بزرگی از این احکام به پروندههای مواد مخدر مربوط میشود. نهادهای حقوق بشری میگویند فقر گسترده، نبود فرصت شغلی و محرومیت ساختاری، بسیاری از جوانان بلوچ را در معرض اتهامهای مرتبط با سوختبری و مواد مخدر قرار داده است.
اعدام بلوچ و نقش فقر سیستماتیک
فعالان اجتماعی در سیستان و بلوچستان بارها اعلام کردهاند که توسعهنیافتگی عامدانه و تبعیض حکومتی، مردم این منطقه را به حاشیه رانده است. بسیاری از شهروندان بلوچ از حداقل امکانات درمانی، آموزشی و اشتغال محروم هستند. در چنین شرایطی، شمار زیادی از خانوادهها تنها از طریق مشاغل پرخطر امرار معاش میکنند.
گزارشها نشان میدهد که دهها نفر از اعدامشدگان بلوچ، نانآور خانواده بودهاند. اکنون بسیاری از خانوادهها پس از اجرای حکم، با بحران شدید اقتصادی و اجتماعی روبهرو شدهاند. در موارد متعددی نیز خانوادهها تنها چند ساعت پیش از اجرای حکم مطلع شدهاند و حتی امکان آخرین ملاقات را نداشتهاند.
اعدام بلوچ فقط به پروندههای مواد مخدر محدود نمانده است. شماری از زندانیان بلوچ با اتهامهای سیاسی، امنیتی و عقیدتی اعدام شدهاند. نهادهای حقوق بشری میگویند بسیاری از این پروندهها فاقد روند دادرسی عادلانه بودهاند. محرومیت از وکیل مستقل، اعترافگیری تحت فشار و نبود شفافیت قضایی از جمله مواردی است که بارها درباره آنها گزارش منتشر شده است.
زندان مرکزی زاهدان یکی از اصلیترین مراکز اجرای احکام اعدام در استان بوده است. بر اساس آمار منتشرشده، حکم اعدام دستکم ۲۸۳ زندانی بلوچ تنها در این زندان اجرا شده است. خانوادههای زندانیان بارها نسبت به شرایط غیرانسانی نگهداری زندانیان و بیخبری از وضعیت پروندهها اعتراض کردهاند.
سکوت در برابر اعدام بلوچ
آنچه بیش از آمار اعدام بلوچ افکار عمومی را تکان میدهد، عادی شدن این چرخه مرگ است. خبر اعدامها معمولا چند روز در رسانهها بازتاب پیدا میکند و سپس در میان انبوه اخبار روزمره فراموش میشود. فعالان حقوق بشر میگویند این بیتفاوتی، به حکومت امکان داده است که بدون هزینه سیاسی گسترده، روند اعدامها را ادامه دهد.
همزمان بسیاری از زندانیان بلوچ همچنان در صف اجرای حکم قرار دارند. خانوادههای آنان در نگرانی دائمی زندگی میکنند. برخی مادران و همسران زندانیان میگویند هر تماس تلفنی زندان برای آنها میتواند خبر پایان زندگی عزیزانشان باشد.
اعدام بلوچ اکنون تنها یک پرونده حقوق بشری نیست. این مسئله به نمادی از تبعیض، سرکوب و محرومیت ساختاری در ایران تبدیل شده است. فعالان بلوچ تأکید میکنند که سکوت در برابر این اعدامها، به معنای پذیرفتن ادامه چرخه خشونت حکومتی علیه مردمی است که سالها تحت فشار امنیتی و اقتصادی قرار داشتهاند.
🟢 #نه_شاه_نه_شیخ
🍏# مجاهدین_خلق ایران # کانونهای شورشی
🌳 # مریم رجوی #ایران
