خامنهای و ۳۶ سال اعدام، سرکوب و جنگ - کرونولوژی کشتار وخونریزیهاو رویدادهای وحشیانه وضد بشری دوران خامنهای ضحاک از ۱۴ خرداد ۱۳۶۸ تا ۷ اسفند ۱۴۰۴
مقدمه
نگاهی به جنایات وخونریزیها بی مانند خامنه ای
این پژوهش تلاشی است برای ثبت و بازخوانی مهمترین رویدادهای خونبار و مرگبار دوران ۳۶ ساله حکومت خامنهای بر ایران. هدف این مجموعه، ارائه یک روایت تاریخی و پژوهشی از رویدادهایی است که در آنها، بهدنبال تصمیمات سیاسی، امنیتی، نظامی و قضایی حکومت، شمار قابل توجهی از شهروندان ایرانی و همچنین شهروندان کشورهای منطقه جان خود را از دست دادهاند.
ما عمدا بازه بررسی را از سال ۶۸ آغاز کردیم که خامنهای بعنوان ولی فقیه بر مسند قدرت نشست. وگرنه پیشتر از آن نیز وی در تمامی جنایتها و وقایع سرکوبگرانه بعد از پیروزی انقلاب ۵۷ و نیز جنایتهای بیشمار دهه ۶۰ و قتل عام ۶۷ دست داشت. اما چون در آن تاریخ خمینی ولی فقیه حکومت بود همه آن سیاهه به حساب خمینی نوشته شد.
دوران دیکتاتوری خامنه ای نه تنها با موجهای متعدد اعتراضات و قیامهای مردمی در داخل کشور همراه بوده، بلکه با اعدامهای گسترده، ترور مخالفان سیاسی، مداخلات نظامی منطقهای، جنگهای نیابتی و فجایع انسانی نیز پیوند خورده است.
در بسیاری از موارد، حکومت ایران از انتشار آمار رسمی قربانیان خودداری کرده است. از این رو، این پژوهش بر پایه گزارشهای نهادهای حقوق بشری، اسناد بینالمللی، تحقیقات دانشگاهی، گزارشهای رسانهای و روایتهای ثبتشده تاریخی تدوین شده است. در مواردی که درباره تعداد قربانیان یا میزان مسئولیت حکومت اختلاف نظر وجود دارد، روایتها و برآوردهای مختلف مورد اشاره قرار خواهند گرفت.
این مجموعه در هفت محور تنظیم شده است:
۱- سرکوبهای داخلی و قیامهای مردمی ۲- اعدامها و مجازات مرگ ۳- ترورها و قتلهای سیاسی ۴- جنگها و مداخلات منطقهای ۵- سرکوب و حذف اپوزیسیون ۶- فجایع ناشی از تصمیمات حکومتی ۷- جمعبندی آماری و تاریخی دوران رهبری خامنهای
فصل اول ؛ سرکوبهای داخلی و قیامهای مردمی از ۱۳۶۸ تا ۱۴۰۴
طی ۳۶ سال رهبری علی خامنهای، رژیم ایران با دهها قیام، خیزش و اعتراض گسترده مواجه شد. روند این اعتراضات از شورشهای شهری و معیشتی در دهه ۱۳۷۰ آغاز شد و به تدریج به قیامهای سراسری و ساختارشکنانه در دهههای بعدی انجامید.
وجه مشترک اغلب این رویدادها، پاسخ امنیتی و نظامی حکومت بود؛ پاسخی که در بسیاری موارد به کشته شدن شهروندان، بازداشتهای گسترده و سرکوب خشن انجامید.
۹ خرداد ۱۳۷۱ ؛ قیام مشهد؛ نخستین انفجار بزرگ اجتماعی
قیام مشهد نخستین رویارویی بزرگ اجتماعی دوران رهبری خامنهای بود. اعتراضات از منطقه کوی طلاب و در واکنش به تخریب منازل و بحرانهای اقتصادی آغاز شد.
معترضان به مراکز دولتی و انتظامی حمله کردند و شهر برای چند ساعت از کنترل حکومت خارج شد. نیروهای سپاه، بسیج و انتظامی با سلاح گرم وارد عمل شدند.
حکومت هرگز آمار رسمی قربانیان را منتشر نکرد. منابع مختلف تعداد کشتهشدگان را از چند ده نفر تا بیش از صد نفر برآورد کردهاند. متعاقب این قیام تعداد زیادی در مشهد اعدام شدند اما هرگز حکومت آماری از اعدامهای قیام مشهد منتشر نکرد.
مرداد ۱۳۷۳ – قیام قزوین
در مردادماه ۱۳۷۳ اعتراضات مردمی قزوین در اعتراض به تقسیمات کشوری آغاز شد، اما به سرعت ماهیت سیاسی و ضدحکومتی پیدا کرد.
با برگزاری تظاهرات و راه بندان توسط مردم شهر، نیروهای امنیتی شروع به درگیری با متعرضان کردند و شروع به تیراندازی کردند، مردم شهر بلافاصله واکنش نشان داده و تظاهراتی مسالمت آمیز و ساده تبدیل به یکی از خونین بارترین شورشهای ایران گردید، مردم به شروع به درگیری و خلع سلاح مأموران کردند و مأموران و بسیجیهای زیادی زخمی و حتی به بنا به گفته برخی تعدادی نیز کشته شدند!، مردم به مراکز اداری و اقتصادی دولتی و امنیتی هجوم و آن نقاط را تصرف و غارت و به آتش کشیدند مخصوصاً چندین سینما و بانک و پاسگاه !، شورشیان مسلح شدند و پس از درگیری با سایر نیروهای امنیتی شهر را به مدت سه روز تصرف کردند و حتی بنا به گفته شاهدان مردم ریل قطار را نیز برای جلوگیری از ورود مأموران کندند
منابع مستقل از کشته شدن دستکم ۳۳ نفر و احتمالاً چندین ده نفر مجروح خبر دادند.
۳۰ خرداد ۱۳۷۳ – انفجار حرم امام رضا
در انفجاری که در حرم امام رضا در مشهد رخ داد، دستکم ۲۷ نفر کشته و بیش از ۳۰۰ نفر زخمی شدند. رژیم تلاش کرد که این انفجار را به گردن مجاهدین خلق بیندازد اما در جریان جنگ و جدالهای باندی در سالهای بعد روشن شد که این انفجار کار خود وزارت اطلاعات تحت امر خامنه ای بود.
فروردین ۱۳۷۴ – قیام اسلامشهر
افزایش قیمتها و بحران معیشتی موجب شکلگیری گستردهترین شورش شهری دهه ۷۰ در اسلام شهر درحاشیه تهران شد. شورش ۱۳۷۴ اسلامشهر یکی از شورشهای دهه هفتاد و دومین شورش بزرگ پس از انقلاب ۵۷ ایران بود. شورش مردم به دلیل نارضایتی از افزایش کرایهها و اعتصاب رانندگان مینیبوس و اعتراض به فقر و کمبود آب انجام شد و باعث تخریب بانکها، اماکن دولتی و مغازهها و تصرف پاسگاه پلیس شد. شورش توسط قرارگاه ثارالله سرکوب، تعدادی کشته و شماری بازداشت شدند.
سرکوب شهروندان اسلام شهر دست کم ۴ روز به طول انجامید و نیروهای نظامی و امنیتی دولت هاشمی رفسنجانی، برای سرکوب معترضان از بالگردهای ارتش استفاده کردند. در نبود اینترنت و رسانههای مستقل، هیچگاه آمار دقیقی از کشتهها و قربانیان از سوی مقامات منتشر نشد. با این حال برخی شمار کشتهها را دست کم ۵۰ تا ۷۰ نفر اعلام کردند.
تیر ۱۳۷۸ .قیام کوی دانشگاه
این قیام از ۱۸ تیر ۷۸ تا توقیف روزنامه سلام و اعتراض دانشجویان و سپس حمله حزباللهی و بسیج به کوی دانشگاه آغاز شد.حمله به کوی دانشگاه تهران، بزرگترین بحران دانشجویی رژیم تا آن تاریخ بود
اعتراضات به چندین شهر گسترش یافت و هزاران نفر بازداشت شدند. کشته شدن عزت ابراهیمنژاد به طور رسمی ثبت شد، اما منابع دانشجویی از قربانیان بیشتری سخن گفتهاند.
اردیبهشت و خرداد ۱۳۸۴ ؛ قیام خوزستان
انتشار نامه منتسب به مقامات حکومتی درباره تغییر بافت جمعیتی خوزستان، موجی از اعتراضات را در اهواز و شهرهای اطراف ایجاد کرد.
نیروهای امنیتی با شدت با اعتراضات برخورد کردند. گزارشها از کشته شدن دهها نفر حکایت داشت.
خرداد ۱۳۸۵ ؛ قیام آذربایجان
انتشار کاریکاتوری در روزنامه ایران موجب اعتراضات گسترده در تبریز، ارومیه و شهرهای آذربایجان شد.در جریان سرکوب اعتراضات، دستکم چندین نفر کشته و صدها نفر بازداشت شدند.
قیام توفنده ۱۳۸۸ و شقه رژیم
پس از اعلام نتایج انتخابات ریاست جمهوری، گستردهترین اعتراضات سیاسی تاریخ رژیم تا آن زمان شکل گرفت.نیروهای سپاه، بسیج و امنیتی اعتراضات را سرکوب کردند. بر اساس گزارشهای حقوق بشری، دستکم ۷۲ نفر کشته شدند. این قیام که از خرداد ۸۸ تا دیماه همانسال ادامه یافت به یک شقه و شکاف جدی در درون رژیم تبدیل شد. بازداشتها و شکنجههای هولناک در حق بازداشت شدگان اعمال شد. بازداشتگاه کهریزک به یکی از نمادهای سرکوب این دوره تبدیل شد.
قیام دی ۱۳۹۶
اعتراضات از مشهد آغاز شد و به بیش از ۱۴۰ شهر گسترش یافت. هفتم دیماه ۱۳۹۶، نقطه عطفی تعیینکننده در تاریخ مبارزات مردم ایران برای آزادی و سرنگونی دیکتاتوری ولایت فقیه رقم خورد. قیامی که در اعتراض به گرانشدن تخممرغ در مشهد آغاز شد و به فاصله یک ساعت پس از شکلگیری یک تجمع بزرگ با شعارهای صنفی، به یک تظاهرات سیاسی با شعار «مرگ بر خامنهای» تبدیل شد و درکمتر از چند روز به بیش از ۱۴۰ شهر ایران گسترش یافت. این خیزش نشان داد که انباشت خشم و نفرت چهار دهه سرکوب و فساد و غارت سازمانیافته به نقطه انفجار رسیده است.
برای نخستین بار، شعارها مستقیماً خامنه ای و کلیت نظام سیاسی را هدف قرار داد.براساس گزارشها، دستکم ۴۵ نفر کشته و هزاران نفر بازداشت شدند.
اردیبهشت ۱۳۹۷: قیام کازرون
اعتراضات مردم کازرون در اعتراض به تغییرات تقسیمات کشوری با شلیک مستقیم نیروهای امنیتی مواجه شد. در جریان سرکوب، دستکم چهار نفر کشته شدند.
قیام آبان ۹۸؛ خونبارترین سرکوب خیابانی
در پی افزایش ناگهانی قیمت بنزین، اعتراضات ظرف چند ساعت به بیش از ۲۰۰ شهر گسترش یافت.
پس از حمایت علنی علی خامنهای از سرکوب، نیروهای امنیتی و سپاه از سلاح جنگی علیه معترضان استفاده کردند.
عفو بینالملل کشته شدن دستکم ۳۲۴ نفر را ثبت کرده است، اما خبرگزاری رویترز به نقل از منابع داخل حکومت، تعداد کشتهشدگان را حدود ۱۵۰۰ نفر گزارش کرده است.
در برخی مناطق از جمله ماهشهر، گزارشهایی از کشتار جمعی معترضان منتشر شد.
۱۸ دی ۱۳۹۸؛ قیام سراوان
در پی تیراندازی نیروهای سپاه به سوختبران بلوچ، اعتراضات گستردهای در سراوان و مناطق اطراف شکل گرفت. گزارشهای مختلف از کشته شدن دهها نفر در جریان سرکوب حکایت دارند.
تیر ۱۴۰۰؛ قیام تشنگان خوزستان
اعتراضات ناشی از بحران آب در خوزستان به چندین استان گسترش یافت.
نیروهای امنیتی با استفاده از سلاح گرم به سرکوب اعتراضات پرداختند. دستکم ۱۲ نفر کشته شدند.
آبان ۱۴۰۰؛ قیام اصفهان
اعتراضات کشاورزان و مردم اصفهان نسبت به بحران آب با سرکوب شدید نیروهای امنیتی روبهرو شد. دهها نفر بهویژه بر اثر شلیک گلولههای ساچمهای دچار جراحات شدید شدند.
اردیبهشت ۱۴۰۱؛ قیام نان
افزایش قیمت کالاهای اساسی و حذف ارز ترجیحی موجب شکلگیری اعتراضات گسترده در دهها شهر شد.دستکم ۸ نفر در جریان سرکوبها کشته شدند.
قیام ۱۴۰۱؛ قیام مهسا
مرگ مهسا امینی در بازداشت گشت ارشاد، موج گستردهای از قیامهای سراسری را رقم زد.
این قیام به بزرگترین و فراگیرترین اعتراضات تاریخ رژیم ولایت فقیه تبدیل شد و تقریباً همه استانهای کشور را دربر گرفت.
قیام سراسری ۱۴۰۱ که پس از جانباختن مهسا امینی آغاز شد، با یکی از گستردهترین موجهای سرکوب در تاریخ دوران خامنهای مواجه گردید. نیروهای امنیتی، سپاه، بسیج و یگانهای ویژه با استفاده از گلوله جنگی، ساچمهای، بازداشتهای گسترده و قطع اینترنت تلاش کردند اعتراضات را در صدها شهر خاموش کنند. بنا بر آمار منتشرشده ، این اعتراضات بیش از ۷۵۰ کشته و بیش از ۳۰ هزار بازداشتی بر جای گذاشت و شمار قابل توجهی از جانباختگان را نوجوانان و جوانان تشکیل میدادند. همزمان، گزارشهای متعددی از شکنجه بازداشتشدگان، برگزاری محاکمههای شتابزده و صدور احکام اعدام برای شماری از معترضان منتشر شد. با وجود این سرکوب خونین، اعتراضات ۱۴۰۱ به یکی از مهمترین و ماندگارترین چالشهای رژیم در دهههای اخیر تبدیل شد
قیام دی ۱۴۰۴؛ آخرین قیام بزرگ دوران خامنهای
قیام دی ۱۴۰۴ در واپسین ماههای رهبری علی خامنهای رخ داد و به یکی از گستردهترین رویاروییهای حکومت و معترضان در طول ۳۶ سال رهبری او تبدیل شد.
اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ از ۷ دیماه در اعتراض به بحران اقتصادی، تورم، سقوط ارزش پول ملی و نارضایتیهای معیشتی آغاز شد و بهسرعت از تهران به دهها شهر دیگر گسترش یافت. در ادامه، دامنه اعتراضات به بیش از ۱۹۵ شهر در سراسر کشور رسید و بازارها، دانشگاهها و محلههای مختلف به کانون تجمعات اعتراضی تبدیل شدند. حکومت از همان روزهای نخست با استقرار گسترده نیروهای امنیتی، سپاه، بسیج و یگانهای ویژه، شلیک مستقیم، گاز اشکآور، ضربوشتم معترضان و قطع گسترده اینترنت به مقابله با اعتراضات پرداخت. گزارشهای منتشرشده همچنین از بازداشت هزاران نفر در جریان اعتراضات حکایت دارد و به استفاده از پیامکهای تهدیدآمیز، حضور گسترده نیروهای امنیتی و اعمال محدودیتهای شدید ارتباطی اشاره میکند. درباره تلفات، این صفحه آمارهای متفاوتی از منابع مختلف نقل میکند؛ از جمله آمارهای رسمیتر برخی نهادهای حقوق بشری و نیز برآوردهای بالاتر از سوی منابع دیگر که شمار جانباختگان را تا چند هزار نفر ذکر کردهاند. بهطور کلی، این صفحه اعتراضات ۱۴۰۴ را یکی از گستردهترین حرکتهای اعتراضی سالهای اخیر معرفی میکند که با سرکوب شدید، کشته و زخمی شدن شمار زیادی از معترضان، بازداشتهای وسیع و محدودیتهای شدید اینترنتی همراه بوده است. بخصوص در روزهای ۱۸ و ۱۹دیماه پس از سخنرانی خامنه ای و دادن دستور سرکوب مردم و جوانان با تیربار به رگبار بسته شدند و شمار کشته شدگان به هزاران نفر بالغ شد. نشان دادن کیسههای سیاه مملو از جسد شهیدان قیام، مردم ایران و تمام جهان را شوکه کرد و خامنهای را به منفورترین چهره درتاریخ ایران تبدیل کرد.
جمعبندی فصل اول
در طول ۳۶ سال رهبری علی خامنهای، اعتراضات و قیامهای مردمی از شورشهای محلی و اقتصادی دهه ۱۳۷۰، به قیامهای سراسری و ساختارشکنانه دهههای ۱۳۹۰ و ۱۴۰۰ تحول یافتند.
اگرچه به دلیل عدم انتشار آمار رسمی، تعیین تعداد دقیق قربانیان ممکن نیست، اما برآوردهای موجود نشان میدهد که تعداد کشتهشدگان قیامها و سرکوبهای داخلی در دوران رهبری علی خامنهای، از چند هزار نفر فراتر رفته است.
این روند تاریخی نشان میدهد که در طول سه دهه و نیم رهبری علی خامنهای، پاسخ حکومت به بحرانهای سیاسی و اجتماعی، صرفا و صرفا بر راهکارهای امنیتی و سرکوبگرانه استوار بوده است…
ادامه دارد
🟢 #نه_شاه_نه_شیخ
🍏# مجاهدین_خلق ایران # کانونهای شورشی
🌳 # مریم رجوی #ایران
