گزارش هفتگی نقض حقوق بشر در ایران، ۱۶ تا ۲۲ آبان ۱۴۰۵
صدای بازداشتشدگان ایران، شنبه ۲۳ آبانماه ۱۴۰۵- هفته سوم آبان ۱۴۰۵ در حالی سپری شد که نقض حقوق بنیادین شهروندان در ایران، بهویژه حق حیات، آزادی و برخورداری از دادرسی عادلانه، همچنان ادامه یافت. اجرای احکام اعدام، صدور و تأیید احکام مرگ برای شماری از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، صدور مجازاتهای سنگین زندان و تداوم بازداشتهای خودسرانه و بلاتکلیفی زندانیان، از مهمترین رویدادهای این هفته بود. همزمان، برخوردهای امنیتی با فعالان مدنی، صنفی و رسانهای و افزایش فشار بر وکلای مستقل، محدودیتهای فزاینده بر آزادیهای فردی و اجتماعی را نشان میدهد. در مقابل، تداوم کارزارهای اعتراضی علیه اعدام و حمایتهای بینالمللی از زندانیان سیاسی، از ادامه تلاشها برای مقابله با نقض حقوق بشر در ایران حکایت دارد.
لینک منبع - صدای بازداشت شدگان
۱. اعدامها و صدور احکام مرگ
در این هفته، چهار مورد اجرای حکم اعدام زندان سیاسی در میان خبرهای ارسالی ثبت شده است. همزمان، شماری از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ به اعدام محکوم شدند یا حکم اعدامشان تأیید شد.
اعدامهای اجراشده:
- محمدعارف شهبخش، زندانی سیاسی بلوچ؛ ۱۶ آبان.
- حسن دیوبند، حمید کاظمی و رضا زنگنه، سه تن از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه در کرج؛ ۱۷ آبان، بهصورت مخفیانه در زندان قزلحصار.
محکومان به اعدام و افراد در معرض خطر صدور حکم مرگ:
| نام | وضعیت |
| مهدی ظریف، متین شبانی، حسین رسولینسب، حسن گلشننژاد، علی زاغی و ایلیا اکبری | شش محکوم به اعدام در پرونده موسوم به شاندیز |
| رضا زنگنه، حمید کاظمی، حسین دیوبند و حسین میهمی | چهار بازداشتشده اعتراضات دیماه در کرج که به اعدام محکوم شدند؛ سه نفر از آنان اعدام شدند. |
| ابوالفضل صداقت، متین فرنیان و وحید خدریخواه | سه بازداشتشده اعتراضات مشهد که به اعدام محکوم شدند. |
| محمدمهدی پارسا و امید جانمی | محکوم به اعدام در اهواز و اصفهان |
| آرمان معرفتی | حکم اعدام او در دیوان عالی کشور تأیید شد. |
| رضا رحمتی | شهروند ۶۳ ساله مشهدی که به دلیل پناهدادن و مداوای معترضان مجروح با اتهام محاربه و خطر صدور حکم اعدام مواجه است. |
۲. احکام سنگین و سرکوب قضایی
صدور احکام طولانیمدت زندان علیه بازداشتشدگان اعتراضات، فعالان صنفی، روزنامهنگاران و شهروندان همچنان ادامه داشت.
| نام و مشخصات | حکم یا وضعیت قضایی |
| حسین دارابی | ۲۵ سال حبس |
| مجید محمودی | ۶ سال حبس |
| عزتالله سلیمانی | ۷ سال و ۸ ماه حبس |
| محمد داستان | ۱۰ سال حبس |
| احمد تموئی | ۱۵ سال حبس و یک میلیارد و ۲۵۰ میلیون تومان جزای نقدی |
| اسماعیل خانی | ۴ سال و یک ماه و ۱۷ روز حبس؛ تأیید در دادگاه تجدیدنظر |
| رضا امانیفر، اصغر حاجب و رقیه ترابپور | بهترتیب ۱۰ سال و یک روز، ۲ سال و ۶ ماه حبس؛ همراه با مجازاتهای تکمیلی برای دو عضو کانون صنفی معلمان بوشهر |
| سعید شکیبا | ۵ سال حبس |
| بهروز سعیدی | ۵ سال و ۶ ماه و یک روز حبس |
| رضا طیبنیا | ۶ ماه حبس |
| امین اویسقرنی | در حال گذراندن حکم ۷ سال حبس |
| محمدسجاد شهدوست | انتقال به زندان برای اجرای حکم ۲ سال حبس به دلیل کمک به مجروحان اعتراضات |
همچنین پنج روزنامهنگار آبادانی، آرش قلعهگلاب، رضا محمدی، کوروش کرمپور، فرزانه یحییآبادی و ماندانا صادقی، بار دیگر محاکمه شدند.
۳. بازداشتها، ناپدیدسازیها و بلاتکلیفی قضایی
بازداشتهای خشونتآمیز، انتقال شهروندان به مکانهای نامعلوم و نگهداری طولانیمدت بدون تعیین تکلیف قضایی از دیگر محورهای مهم این هفته بود.
از مهمترین موارد میتوان به بازداشت هفت شهروند عرب در بندر ماهشهر شامل عادل عثمانی، سلطان عثمانی، عزیز گرغولی، علی حیدری، محسن صلیحاوی، علی صلیحاوی و طهران عثمانی اشاره کرد.
همچنین حنیف بلوچ لاشاری در نیکشهر، بهزاد ریگی جریزهی در زاهدان، ظاهر محمودیان در اشنویه و ابراهیم آسمانی، فعال آذربایجانی، در تبریز بازداشت شدند.
کاوه کردستانی، عکاس و فعال مدنی اهل مریوان، پس از بازداشت و انتقال به بازداشتگاه امنیتی تهران، به زندان تهران بزرگ منتقل شد.
در همین حال، امید احمدینژاد در اهواز، با گذشت بیش از ۲۰ روز از بازداشت خشونتآمیز، همچنان از تماس با خانواده و اطلاع از محل نگهداری خود محروم است. مهین شمس، مادر نازنین زهرا صالحی از جانباختگان اعتراضات دیماه نیز ناپدید شده و احتمال بازداشت او مطرح است.
موارد مهم بلاتکلیفی قضایی:
- هومان شایانی: بیش از ۱۰ ماه بازداشت بدون برگزاری دادگاه.
- آبان (زینب) موسوی و حسن موسوی: بیش از هشت ماه بلاتکلیفی در زندان وکیلآباد مشهد.
- فاطمه جامی: بیش از چهار ماه بازداشت در گرگان.
- ملیکه (فاطمه) حقیقت: بیش از سه ماه بلاتکلیفی در زندان گرگان.
- مصیب خوشسلیقه: بیش از سه ماه بلاتکلیفی در زندان تربت حیدریه.
- محمد عزیزی: ۵۲ روز بلاتکلیفی در زندان چوبیندر قزوین.
- سعید عبدی: ماهها بازداشت بدون اطلاع از اتهامات و وضعیت پرونده.
همچنین قرار بازداشت پنج شهروند اهل سقز تمدید شد و سعید بلوچ و سه شهروند اهل تفتان همچنان در زندان زاهدان بلاتکلیف هستند.
۴. وضعیت زندانیان سیاسی و نقض حقوق زندانیان
محرومیت درمانی، انتقالهای تنبیهی و فشارهای امنیتی بر زندانیان سیاسی همچنان گزارش میشود.
امیرسالار داوودی، در پی فشارهای وارده و محرومیت از دسترسی به دارو در سلول انفرادی، دچار حمله قلبی شد و به بیمارستان الزهرا در اصفهان انتقال یافت.
رضا ثعالبی، زندانی سیاسی عرب اهوازی، بیش از چهار سال است در تبعید و بدون ملاقات حضوری و مرخصی در زندان یزد نگهداری میشود. او پس از بازداشت و شکنجه برای اعتراف اجباری به ۱۲ سال حبس محکوم شده است.
ایوب غیبیپور، زندانی سیاسی محکوم به ۱۱ سال حبس، از زندان شیبان اهواز به زندان کرمان منتقل شد. ناهید خداجو، فعال کارگری ۶۸ ساله نیز با گذشت ۳۸ روز از بازداشت همچنان در زندان کچویی کرج بلاتکلیف است.
۵. مقاومت در برابر اعدام و بازتابهای بینالمللی
کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» در هفته صد و چهلوششم در ۶۶ زندان کشور برگزار شد؛ اقدامی که استمرار اعتراض زندانیان به مجازات اعدام را نشان میدهد.
در رویدادی مهم در عرصه بینالمللی، محمدجواد وفاییثانی، قهرمان بوکس ایران و زندانی سیاسی محکوم به اعدام، برنده جایزه حقوقبشر مگنیتسکی ۲۰۲۶ در بخش «فعال برجسته حقوقبشر» شد. اعطای این جایزه با حمایت و واکنش چهرههای سیاسی و حقوقبشری در اروپا و آمریکای شمالی همراه شد و حامیان بینالمللی نسبت به خطر اجرای حکم اعدام او هشدار دادند.
همچنین کارشناسان سازمان ملل نسبت به افزایش فشارهای قضایی و امنیتی علیه وکلای مستقل در ایران هشدار دادند. بر اساس گزارشهای حقوق بشری، دستکم ۱۳۵ وکیل طی یک سال با برخوردهای قضایی و امنیتی مواجه شدهاند.
جمعبندی
رویدادهای این هفته نشان میدهد که اجرای احکام اعدام، صدور احکام مرگ برای بازداشتشدگان اعتراضات، مجازاتهای سنگین زندان و بازداشتهای خودسرانه همچنان از مهمترین ابزارهای برخورد با معترضان و منتقدان در ایران تحت حاکمیت ولایت فقیه است. محرومیت زندانیان از حقوق اولیه، فشار بر وکلای مستقل و بلاتکلیفی طولانیمدت بازداشتشدگان نیز ابعاد دیگری از نقض حق دفاع و دادرسی عادلانه را آشکار میکند. در برابر این روند، تداوم اعتراض به اعدام در زندانها و افزایش حمایتهای بینالمللی از زندانیان سیاسی، اهمیت پیگیری مستمر وضعیت حقوق بشر در ایران را برجسته میسازد.
به خانوادههای بازداشتشدگان توصیه میشود خبر بازداشت عزیزان خود را رسانهای کنید. اطلاعرسانی ابزار دفاع شما در مقابل حکومت سرکوبگر است.
🍏# مجاهدین_خلق ایران # کانونهای شورشی 🌳 # مریم رجوی 🌻 پیوند این بلاک با توئیتر BaharIran@7
