اختصاصی – رویترز درباره مذاکرات آمریکا وایران :نکات کلیدی واختلافات جدی و مهم درگفتگوها وعلت بی نتیجه بودن وچشم اندازها
اختصاصی – رویترز :نکات کلیدی واختلافات جدی و مهم درگفتگوها وعلت بی نتیجه بودن وچشم اندازها
اختصاصی: باز ماندن در گفتگو میان ایران و آمریکا پس از مذاکرات پرتنش اسلامآباد
اسلامآباد/دبی/واشینگتن (رویترز) پس از یک شب بیخوابی و گاه بسیار پرتنش در اسلامآباد، مقامات ایرانی و آمریکایی عالیترین سطح مذاکرات خود در دهههای اخیر را بدون دستیابی به گشایشی بزرگ به پایان رساندند؛ اما ۱۱ منبع آگاه از روند مذاکرات به رویترز گفتند که شعله گفتگوها همچنان روشن است.
این نشست آخر هفته که برای حل درگیری میان ایالات متحده و ایران، چهار روز پس از اعلام آتشبس سهشنبه گذشته برگزار شد، اولین رویارویی مستقیم مقامات دو کشور در بیش از یک دهه و ارشدترین تعامل دوجانبه از زمان انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ (۱۹۷۹) تاکنون بود.
درون هتل سرنا: معماری مذاکرات
کارکنان عملیاتی هتل لوکس «سرنا» در اسلامآباد به رویترز گفتند که مذاکرات در دو بال مجزا و یک فضای مشترک جریان داشت؛ یک بخش برای آمریکاییها، یک بخش برای ایرانیها و یک فضای میانی برای جلسات سهجانبه با حضور میانجیگران پاکستانی.
از جمله مسائل حیاتی مورد بحث، تنگه هرمز (شاهراه انرژی جهانی که ایران آن را مسدود کرده و آمریکا عهد به بازگشاییاش بسته)، برنامه هستهای ایران و تحریمهای بینالمللی علیه تهران بود.
دو منبع آگاه گفتند که ورود تلفن همراه به اتاق اصلی ممنوع بود؛ همین موضوع باعث شد نمایندگان، از جمله «جیدی ونس» (معاون رئیسجمهور آمریکا) و «محمدباقر قالیباف» (رئیس مجلس ایران)، در زمان استراحت به بیرون از اتاق بروند تا پیامها را به پایتختهای خود مخابره کنند.
نوسان میان امید و بنبست
یک منبع در دولت پاکستان گفت: «در میانه گفتگوها امیدواری شدیدی وجود داشت که گشایشی حاصل شود و دو طرف به توافق برسند، اما وضعیت در مدت زمان کوتاهی تغییر کرد.» منبع دیگری که در مذاکرات دخیل بود، گفت طرفین «بسیار نزدیک» شده بودند و «۸۰ درصد راه» را رفته بودند، اما در نهایت به تصمیماتی برخوردند که در همان لحظه قابل حلوفصل نبود.
دو منبع ارشد ایرانی فضا را «سنگین و غیردوستانه» توصیف کردند و افزودند که اگرچه پاکستان سعی داشت فضا را تلطیف کند، اما هیچکدام از طرفین تمایلی به کاهش تنش نشان نمیدادند. با این حال، همین منابع گفتند که تا اوایل صبح یکشنبه، فضا تا حدی بهبود یافت و حتی احتمال تمدید یکروزه مذاکرات مطرح شد.
خط قرمزهای هستهای و بیاعتمادی
یک منبع آمریکایی گفت که ایرانیها به درستی متوجه نشدند که هدف اصلی ایالات متحده، دستیابی به توافقی است که تضمین کند ایران هرگز به سلاح هستهای دست نخواهد یافت. در مقابل، بیاعتمادی به نیتهای آمریکا از دغدغههای اصلی ایران بود.
روز دوشنبه، دونالد ترامپ ادعا کرد که ایران «امروز صبح تماس گرفته» و «آنها مایل به انجام یک معامله هستند»؛ رویترز به طور مستقل نتوانست این ادعا را تأیید کند. با این حال، «اولیویا ویلز»، سخنگوی کاخ سفید، تأکید کرد که موضع آمریکا در اسلامآباد تغییری نکرده است: «ایران هرگز نمیتواند سلاح هستهای داشته باشد و تیم مذاکرهکننده پرزیدنت ترامپ به این خط قرمز و بسیاری دیگر پایبند ماند.»
فشار بر هر دو طرف
هر دو طرف دلایل قوی برای کاهش تنش دارند:
برای آمریکا: حملات هوایی در داخل کشور محبوبیت چندانی ندارد و به نظر نمیرسد باعث سرنگونی نظام ایران شود. همچنین، اختلال در عرضه انرژی به اقتصاد جهانی ضربه زده و تورم را در آستانه انتخابات میاندورهای آمریکا بالا برده است.
برای ایران: آسیبهای جنگ به اقتصاد ضعیف این کشور، ریسک تضعیف داخلی مقامات را به همراه دارد؛ آن هم تنها چند هفته پس از اعتراضاتی که با سرکوب گسترده خاموش شدند.
مطالبات طرفین بر روی میز
خواسته آمریکا: توقف کامل غنیسازی، برچیدن تأسیسات اصلی، تحویل اورانیوم غنیشده، پذیرش یک چارچوب امنیتی منطقهای شامل متحدان آمریکا، پایان حمایت از گروههای نیابتی و بازگشایی کامل هرمز بدون دریافت عوارض.
خواسته ایران: تضمین آتشبس دائمی، اطمینان از عدم حمله مجدد به ایران و متحدانش، رفع تحریمهای اولیه و ثانویه، آزادسازی تمام داراییهای مسدود شده، شناسایی حق غنیسازی و تداوم کنترل ایران بر هرمز.
پشت صحنه: لحظات پرتنش
منابع ایرانی گفتند بیشتر تبادلات محتوایی میان ونس، قالیباف و عباس عراقچی (وزیر خارجه ایران) صورت گرفت. یک منبع امنیتی گفت: «مذاکرات فراز و نشیب داشت. لحظات پرتنش بود. افراد اتاق را ترک میکردند و دوباره برمیگشتند.»
زمانی که بحث به تضمینها (تضمین عدم تعرض و رفع تحریمها) رسید، لحن عراقچی تندتر شد. او خطاب به طرف آمریکایی گفت: «چگونه میتوانیم به شما اعتماد کنیم وقتی در نشست قبلی ژنو گفتید تا زمانی که دیپلماسی در جریان است، آمریکا حمله نخواهد کرد؟» (اشاره به آغاز حملات آمریکا و اسرائیل دو روز پس از مذاکرات ژنو).
یک منبع دولتی پاکستان گفت در یک لحظه بحرانی، صدای فریاد از داخل اتاق مذاکره به گوش میرسید که پس از آن، مقامات پاکستانی (ژنرال عاصم منیر و اسحاق دار) اعلام وقت استراحت کردند تا دو طرف را به اتاقهای جداگانه منتقل کنند.
آخرین وضعیت
در نهایت، با وجود بنبست فعلی، جیدی ونس در پایان مذاکرات به خبرنگاران گفت: «ما با یک پیشنهاد ساده از اینجا میرویم؛ این آخرین و بهترین پیشنهاد ماست. باید ببینیم ایرانیها آن را میپذیرند یا نه.» این اظهارات نشان میدهد که واشینگتن منتظر پاسخ نهایی تهران به طرح پیشنهادی است.
🟢 # مرگ_بر_خامنهای
🍏# مجاهدین_خلق ایران # کانونهای شورشی
🌳 # مریم رجوی #ایران
