ایران در صدر سرکوب نویسندگان - گزارش جدید انجمن قلم آمریکا از بازداشت تصاعدی نویسندگان
گزارش تازه انجمن قلم آمریکا از جهش بازداشت نویسندگان در ایران پرده برداشت
انجمن قلم آمریکا «پن» در تازهترین گزارش سالانه خود، تصویری نگرانکننده از وضعیت آزادی بیان و سرکوب نویسندگان در جهان منتشر کرده است. این گزارش نشان میدهد که شمار نویسندگان زندانی در سال ۲۰۲۵ برای نخستین بار از مرز ۴۰۰ نفر عبور کرده است. در این میان، حکومت ایران پس از چین، به دومین زندان بزرگ نویسندگان جهان تبدیل شده است. گزارش پن آمریکا تأکید دارد که افزایش بازداشت نویسندگان در ایران، نشانه تشدید سرکوب آزادی بیان در فضای جنگ، بحران و نارضایتی اجتماعی است.
بر اساس این گزارش، در سال ۲۰۲۵ میلادی دستکم ۴۰۱ نویسنده در ۴۴ کشور جهان زندانی بودهاند. این رقم در سال قبل ۳۷۵ نفر در ۴۰ کشور ثبت شده بود. انجمن قلم آمریکا اعلام کرده که طی هفت سال گذشته، شمار نویسندگان زندانی در جهان ۶۸ درصد افزایش یافته است. این نهاد بینالمللی، روند کنونی را نشانه گسترش سرکوب آزادی بیان در بسیاری از کشورها توصیف کرده است.
در رتبهبندی جهانی، چین با ۱۱۹ نویسنده زندانی همچنان در صدر قرار دارد. با این حال، پن آمریکا تأکید کرده که شدیدترین رشد بازداشتها در ایران ثبت شده است. طبق این گزارش، سرکردگان حکومت ایران در یک سال گذشته دستکم ۱۷ بازداشت تازه انجام دادهاند. این بازداشتها شمار نویسندگان زندانی را به سطح دوران سرکوب گسترده اعتراضات سال ۱۴۰۱ نزدیک کرده است.
آزادی بیان زیر فشار بازداشتهای تازه
کارین دویچ کارلکار، مدیر برنامه «نویسندگان در معرض خطر» در پن آمریکا، اعلام کرده که حکومت ایران کارزاری خشن علیه صداهای مستقل به راه انداخته است. او گفته «شاعران، مترجمان، پژوهشگران، ترانهسرایان، تحلیلگران آنلاین و فعالان حقوق بشر هدف مستقیم دستگاههای امنیتی قرار گرفتهاند. حکومت ایران تلاش میکند هرگونه بحث، انتقاد و مخالفت را خاموش کند و آزادی بیان را محدودتر از گذشته سازد».
در بخش دیگری از گزارش آمده است که موج تازه سرکوب پس از جنگ ۱۲ روزه میان ایران و اسرائیل در خرداد و تیر ۱۴۰۴ شدت گرفت. این سرکوب تنها منتقدان سیاسی را دربر نگرفت. بلکه پژوهشگران، مترجمان و فعالان فرهنگی نیز با بازداشت و پیگرد روبهرو شدند. نام چندین چهره شناختهشده در این گزارش دیده میشود. به نوشته پن آمریکا، این بازداشتها هنگام مراسم هفتم خسرو علیکردی، وکیل حقوق بشری، با خشونت انجام شد.
ایران؛ دومین زندان نویسندگان جهان
پن آمریکا اعلام کرده که ایران اکنون با ۵۳ نویسنده زندانی، پس از چین در رتبه دوم جهان قرار دارد. این رقم نسبت به سال قبل ۲۳ درصد افزایش نشان میدهد. گزارش تأکید میکند که تشدید بحرانهای داخلی و فضای جنگی، فشار بر آزادی بیان را افزایش داده است.
طبق این گزارش، ایران بالاترین نسبت نویسندگان زن زندانی در جهان را نیز دارد. ۳۲ درصد نویسندگان زندانی در ایران زن هستند. این در حالی است که میانگین جهانی تنها ۱۶ درصد اعلام شده است. در این گزارش از گلرخ ابراهیمی ایرایی نیز نام برده شده است. پن آمریکا اعلام کرده که این نویسنده و فعال حقوق بشر، با وجود چندین حکم زندان، همچنان از داخل زندان اوین به فعالیتهای حقوق بشری ادامه میدهد.
پس از ایران، عربستان سعودی با ۲۷ نویسنده زندانی، ویتنام با ۲۴ نفر، ترکیه با ۲۲ نفر و اسرائیل با ۲۱ نفر در رتبههای بعدی قرار گرفتهاند.
آزادی بیان قربانی جنگ و سرکوب
گزارش پن آمریکا تنها به ایران محدود نمیشود. این نهاد وضعیت جهانی آزادی بیان را نیز بررسی کرده است. بر اساس این گزارش، در روسیه بسیاری از نویسندگان به دلیل مخالفت با جنگ اوکراین بازداشت شدهاند. در اسرائیل نیز چندین نویسنده به دلیل مواضع ضد جنگ بازداشت یا تحت پیگرد قرار گرفتهاند.
پن آمریکا همچنین اعلام کرده که نام ایالات متحده برای نخستین بار وارد «شاخص آزادی نوشتن» شده است. این پرونده به بازداشت چند هفتهای سامی حمدی، تحلیلگر و ستوننویس بریتانیایی منتقد اسرائیل، مربوط میشود. این سازمان، اقدام مقامهای مهاجرتی آمریکا را نمونهای از استفاده سیاسی از سازوکارهای مهاجرتی دانسته است.
در بخش پایانی گزارش آمده که تعداد پروندههای ثبتشده در پایگاه «نویسندگان در معرض خطر» برای نخستین بار از هزار مورد عبور کرده است. این پایگاه، ۱۰۵۹ مورد آزار و پیگرد نویسندگان در ۸۳ کشور را ثبت کرده است. این آمار شامل ۵۳ قتل، ۱۳ ناپدیدسازی اجباری و ۱۷۰ مورد تبعید یا مهاجرت اجباری نویسندگان میشود.
کارین دویچ کارلکار در پایان این گزارش هشدار داده که حمله به نویسندگان، تنها حمله به چند فرد نیست. به گفته او، این روند نشانه تهدید گسترده علیه آزادی بیان، حق مخالفت و آزادی اندیشه در سراسر جهان است.
🟢 #نه_شاه_نه_شیخ
🍏# مجاهدین_خلق ایران # کانونهای شورشی
🌳 # مریم رجوی #ایران
