گاردین- پرویز ثابتی؛ شکنجهگر مشهور ساواک پس از دههها سکوت در برابر دادگاه
عدالت پس از نیمقرن برای سرجلاد ساواک شاه در راه است
در حالی که دههها از سقوط حکومت پهلوی میگذرد، نام یکی از جنجالیترین چهرههای دستگاه امنیتی آن دوران بار دیگر در صدر اخبار قرار گرفته است. پرویز ثابتی، مقام ارشد ساواک و مسئول امنیت داخلی رژیم شاه، اکنون در ایالات متحده با شکایتی سنگین روبهرو شده است؛ پروندهای که شاکیان آن خواهان پاسخگویی درباره اتهاماتی چون شکنجه، بازداشتهای غیرقانونی و نقض گسترده حقوق بشر هستند.
بر اساس گزارش منتشرشده توسط روزنامه گاردین، مردی که همسایگانش در منطقه اعیانی ویندرمیر فلوریدا او را با نام «پیتر» میشناسند، در واقع همان پرویز ثابتی است؛ فردی که بسیاری از زندانیان سیاسی دوران پهلوی او را یکی از چهرههای اصلی سرکوب در سالهای پیش از انقلاب ۱۳۵۷ میدانند.
پرویز ثابتی سالها در یکی از مجللترین مناطق فلوریدا زندگی آرام و کمحاشیهای را برای خود و خانوادهاش فراهم کرده بود. او و همسرش نسرین ثابتی با هویت جدید، فعالیت اقتصادی گستردهای در حوزه ساختوساز راهاندازی کردند و مالک چندین ملک ارزشمند شدند. با این حال، گذشتهای که دههها از دید افکار عمومی پنهان مانده بود، اکنون دوباره در کانون توجه قرار گرفته است.
اتهامات سنگین علیه پرویز ثابتی
ماه گذشته یک قاضی فدرال آمریکا درخواست وکلای پرویز ثابتی برای مختومه شدن پرونده را رد کرد. این تصمیم راه را برای رسیدگی قضایی به شکایت سه زندانی سیاسی سابق هموار کرد. شاکیان که اکنون در ایالت کالیفرنیا زندگی میکنند، مدعی هستند در دوران فعالیت ساواک بازداشت، شکنجه و وادار به اعترافات اجباری شدهاند.
در متن دادخواست، فهرستی از شکنجهها ذکر شده است. شوک الکتریکی، غرق مصنوعی، کشیدن ناخنها، تجاوز و ضربوشتم شدید از جمله مواردی است که شاکیان مطرح کردهاند. آنان تأکید دارند این اقدامات در چارچوب ساختار امنیتی تحت مدیریت پرویز ثابتی انجام شده است.
یکی از تکاندهندهترین بخشهای پرونده به ابزاری موسوم به «آپولو» مربوط میشود. این وسیله که در زندانهای ساواک مورد استفاده قرار میگرفت، شامل صندلی و کلاه فلزی ویژهای بود که صدای فریاد قربانیان را به گوش خود آنان بازمیگرداند و شدت فشار روانی را افزایش میداد.
سایه ساواک بر زندگی امروز پرویز ثابتی
نام پرویز ثابتی برای بسیاری از مخالفان حکومت پهلوی یادآور ساختار امنیتی گستردهای است که وظیفه کنترل، تعقیب و سرکوب مخالفان سیاسی را برعهده داشت. اسناد منتشرشده از سوی سازمان سیا نیز او را یکی از قدرتمندترین مقامهای امنیتی رژیم شاه معرفی کردهاند؛ فردی که اختیارات وسیعی در بازداشت، بازجویی و پیگرد مخالفان داشت.
برآوردهای مختلف نشان میدهد که در فاصله سالهای ۱۳۳۶ تا ۱۳۵۷ هزاران نفر توسط ساواک بازداشت و شکنجه شدند. همچنین گزارشهای متعددی از مرگ و ناپدید شدن مخالفان سیاسی در این دوره منتشر شده است. هرچند آمار دقیق قربانیان همچنان نامشخص است، اما نقش ساواک در سرکوب مخالفان سیاسی یکی از بحثبرانگیزترین بخشهای تاریخ معاصر ایران به شمار میرود.
پرویز ثابتی تاکنون به صورت رسمی به اتهامات مطرحشده در پرونده جدید پاسخ نداده است. او در سالهای گذشته بارها ادعا کرده بود که با شکنجه مخالف بوده و نقش مستقیمی در این اقدامات نداشته است. با این حال، شاکیان و وکلای آنان معتقدند اسناد و شهادتهای موجود تصویر دیگری ارائه میکند.
افشای هویت پس از چهار دهه
طبق اسناد دادگاه، پرویز ثابتی طی بیش از چهار دهه کوشیده بود از توجه رسانهها و افکار عمومی دور بماند. این وضعیت تا فوریه ۲۰۲۳ ادامه داشت؛ زمانی که تصویری از او در یک گردهمایی طرفداران شاه مخلوع در لسآنجلس منتشر شد. انتشار این تصویر بار دیگر توجه رسانهها را به محل زندگی و هویت واقعی او جلب کرد.
گزارشها همچنین از ارتباطهای سیاسی پرویز ثابتی در سالهای اخیر خبر دادهاند. برخی منابع او را از مشاوران امنیتی رضا پهلوی معرفی کردهاند؛ موضوعی که بار دیگر نام او را وارد فضای سیاسی ایران و جامعه ایرانیان خارج از کشور کرد.
اکنون با تصمیم دادگاه فدرال آمریکا، پروندهای که سالها در سکوت مانده بود وارد مرحله تازهای شده است. شاکیان این پرونده معتقدند که گذشت زمان نباید مانعی برای رسیدگی به اتهامات مربوط به شکنجه و نقض حقوق بشر باشد.
در شرایطی که دههها از دوران فعالیت ساواک میگذرد، قربانیان این نهاد امنیتی همچنان خواهان پاسخگویی مسئولان آن هستند. بسیاری از فعالان حقوق بشر نیز تأکید میکنند که اصل پاسخگویی در قبال شکنجه و جنایتهای سیاسی مشمول فراموشی یا مرور زمان نمیشود و عدالت، هرچند دیرهنگام، باید مسیر خود را طی کند.
🟢 #نه_شاه_نه_شیخ
🍏# مجاهدین_خلق ایران # کانونهای شورشی
🌳 # مریم رجوی #ایران
