باجگیری در تنگه هرمز؛ اقتدار یا استیصال؟ - طرح باجگیری در تنگه هرمز واکنشها را در جهان برانگیخت
طرح باجگیری در تنگه هرمز واکنشها را برانگیخت
در روزهای اخیر، طرح دریافت هزینه عبور از کشتیها در تنگه هرمز بار دیگر موضوع باجگیری را در سطح رسانهها مطرح کرده است. این موضوع پس از موضعگیری بروجردی یکی از اعضای کمیسیون امنیت ملی مجلس درباره دریافت مبالغ دلاری از کشتیهای عبوری، به یک بحث داغ تبدیل شده است. تلگرام چند ثانیه حکومتی در تاریخ ۲ فروردین ماه ۱۴۰۵ به نقل از بروجردی مینویسد: «دریافت حق عبور ۲ میلیون دلاری از کشتیها در تنگه هرمز نشاندهنده اقتدار است. بروجردی عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس در ادامه میگوید: «پس از ۴۷ سال یک رژیم حاکمیتی جدیدی در تنگه هرمز ایجاد شده که حق حکومت ایران است». ادعاهای بروجردی درشرایطی است که تنگه هرمز به عنوان یکی از مهمترین گذرگاههای انرژی جهان است.
پیشینه تاریخی باجگیری در مسیرهای استراتژیک
باجگیری در تاریخ به عنوان یک پدیده رایج در دوران ضعف حکومتهای مرکزی شناخته میشود. در گذشته، راهزنان و گروههای مسلح با تسلط بر مسیرهای حیاتی، از کاروانها و مسافران باج دریافت میکردند. این اقدام اغلب در تنگهها و مسیرهای کوهستانی رخ میداد. مناطقی مانند تنگههای صعبالعبور، بستر اصلی چنین فعالیتهایی بودند.
در دورههای مختلف تاریخی، باجگرفتن بهویژه در زمان کاهش اقتدار دولتها افزایش مییافت. در دوران قاجار، گروههایی مانند نایبیان در برخی مسیرها اقدام به راهزنی و باجخواهی میکردند. همچنین در برخی مناطق محلی، نقاطی مانند تنگه کافرین به عنوان محلهای شناختهشده باجخواهی مطرح بودهاند.
در این شرایط، باجگیری نه به عنوان نشانه قدرت، بلکه به عنوان نشانهای از بیثباتی و ضعف ساختار حکومتی شناخته میشد. کاروانها برای عبور امن مجبور به پرداخت هزینه میشدند. این روند باعث ناامنی گسترده در مسیرهای تجاری میشد.
طرح جدید باجگیری در تنگه هرمز
براساس نوشته تلگرام حکومتی چند ثانیه یک مقام رسمی فرافکنانه اعلام کرد که دریافت حق عبور ۲ میلیون دلاری از کشتیها در تنگه هرمز «نشانه اقتدار» است. این اظهارات ناشی از عقل سلیم نیست.
کارشناسان حملونقل دریایی و تحلیلگران بینالمللی، طرح باجگیری در این منطقه را اقدامی تنشزا ارزیابی کردهاند. آنها تأکید دارند که چنین اقداماتی میتواند بر امنیت کشتیرانی تأثیر بگذارد. همچنین احتمال واکنشهای بینالمللی را افزایش میدهد.
واکنشها به ایده باجگیری
پس از انتشار این اظهارات، واکنشهای مختلفی در سطح رسانهای و سیاسی شکل گرفت. برخی منابع این طرح را مغایر با اصول شناختهشده حقوق بینالملل دریایی دانستهاند. در مقابل، برخی رسانههای نزدیک به حکومت از آن به عنوان حق حاکمیتی یاد کردهاند. در سطح بینالمللی، امنیت تنگه هرمز همواره موضوعی حساس بوده است. هرگونه تغییر در قواعد عبور و مرور میتواند پیامدهای گستردهای داشته باشد. کشورهای وابسته به انرژی این مسیر، به دقت تحولات را دنبال میکنند.
باجخواهی در این سطح، از دید بسیاری از ناظران، میتواند باعث افزایش تنشهای منطقهای شود. این موضوع در شرایطی مطرح شده که منطقه خاورمیانه با بحرانهای متعدد مواجه است.
🟢 # مرگ_بر_خامنهای
🍏# مجاهدین_خلق ایران # کانونهای شورشی
🌳 # مریم رجوی #ایران
